ALERGIA POKARMOWA 

Alergia pokarmowa – opis choroby Alergia pokarmowa jest nieprawidłową reakcją organizmu na spożyty pokarm lub związki do niego dodawane. W […]

Alergia pokarmowa – opis choroby

Alergia pokarmowa jest nieprawidłową reakcją organizmu na spożyty pokarm lub związki do niego dodawane. W odróżnieniu od nietolerancji pokarmowej, alergia pokarmowa wiąże się ściśle z mechanizmami immunologicznymi – z natychmiastową reakcją związaną z przeciwciałami IgE na czele (48-50%). Wpływ na jej rozwój mają czynniki genetyczne i środowiskowe (np. ekspozycja na alergen, żywienie kobiety podczas ciąży i laktacji). Alergia pokarmowa u dzieci obejmuje 4-8% populacji najmłodszych. Wśród dorosłych stwierdza się ją u 2-3% ogółu.

Uczulenie może wywołać niemal każdy produkt spożywczy, najczęściej jaja, pszenica, orzeszki ziemne, ryby i owoce morza, mleko, soja, soczewica, groszek, wołowina, czekolada, orzechy laskowe i kokosowe oraz szynka. Znajdujące się w nich białka – glikoproteiny – powodują u alergików niepożądane objawy wielonarządowe (70% przypadków). Dodatkowo może wystąpić alergia krzyżowa pomiędzy pyłkami i żywnością.

 

Objawy

Alergia pokarmowa manifestuje się głównie objawami ze strony układu pokarmowego (50%) i skóry (30-40%). Te pierwsze zależą od wieku pacjenta. U niemowlaków – najczęściej w wyniku alergii na białko mleka krowiego – występuje zapalenie odbytnicy i jelita grubego oraz kolka jelitowa, u niemowlaków i dzieci – nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka, zespół złego wchłaniania, a po okresie niemowlęcym – OAS (zespół alergii jamy ustnej), celiakia i zaparcia. Z kolei zmiany wypryskowe w typowych miejscach oraz pokrzywka i liszaj grudkowy to najczęstsze objawy skórne.

To, jak objawia się alergia pokarmowa zależy również od działającego w danym przypadku mechanizmu immunologicznego:

  • IgE-zależny – ostre reakcje alergiczne: pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, biegunka, nudności i wymioty, bóle brzucha, OAS, katar, wstrząs anafilaktyczny;
  • IgE-niezależny – zapalenie jelita grubego i odbytnicy, enteropatia, celiakia;
  • mieszany – atopowe zapalenie skóry, astma, zespół złego wchłaniania.

 

Diagnostyka alergii pokarmowej

Wywiad skupiający się na związku przyczynowo-skutkowym między spożytym pokarmem a objawami, badania fizykalne, testy skórne oraz testy alergologiczno-immunologiczne na oznaczenie poziomu IgE – to podstawowe narzędzia diagnostyczne, które ma do dyspozycji dermatolog badający pacjenta.

 

Leczenie

Gdy badania potwierdzą, że u pacjenta wystąpiła alergia pokarmowa, dieta eliminacyjna będzie pierwszym krokiem w leczeniu choroby. Polega ona na czasowym lub stałym usunięciu z jadłospisu alergizującego produktu. Zamiast niego wprowadza się do menu składniki o podobnej wartości odżywczej. W leczeniu farmakologicznym stosuje się leki antyhistaminowe – blokujące działanie histaminy wywołującej reakcję alergiczną. Alergia w ciężkiej postaci wymaga farmakoterapii z użyciem sterydów.

 

Prewencja

Osobie, u której wystąpiło uczulenie, dermatolog zaleci unikanie kontaktu z alergenem (jeśli został określony). Podkreśla się również rolę karmienia piersią i wprowadzania pokarmów stałych w oparciu o schemat żywienia niemowlaka jako czynników obniżających ryzyko wystąpienia alergii.

logo