RÓŻYCA

Różyca – opis choroby Różyca jest zakażeniem bakteryjnym, wywoływanym przez włoskowca różycy (Erysipelothrix rhusiopathiae). Jest to jedna z częstszych chorób […]

Różyca – opis choroby

Różyca jest zakażeniem bakteryjnym, wywoływanym przez włoskowca różycy (Erysipelothrix rhusiopathiae). Jest to jedna z częstszych chorób odzwierzęcych w Polsce. Różyca ludzi najczęściej występuje w postaci skórnej. Rzadsza i zdecydowanie bardziej niebezpieczna jest różyca posocznicowa. Ten typ przebiega zwykle z zapaleniem wsierdzia, co z kolei skutkuje wysoką śmiertelnością. Możliwe – ale niezwykle rzadko spotykane – są odmiany jelitowa i anginowa.

Różyca ludzi pojawia się jako skutek działalności włoskowca różycy, czyli bakterii powszechnie spotykanej na terenach wiejskich i w miejscach, gdzie hoduje się zwierzęta. Rezerwuarem włoskowca są głównie świnie i ryby, inne zwierzęta rzadziej. Bakteria jest odporna na czynniki środowiskowe – przeżywa takie zabiegi, jak wędzenie i peklowanie. Różyca ludzi pojawia się zazwyczaj w wyniku urazów skóry, które miały kontakt z kośćmi lub mięsem wieprzowym, a także ośćmi i łuskami ryb. Bakterią można się także zarazić przez kontakt z odchodami zwierzęcymi.

Włoskowiec różycy wywołuje głównie chorobę zakaźną zwierząt. Różyca zwierzęca rozprzestrzenia się również na ludzi. Różyca najczęściej dotyka osoby, które z powodów zawodowych mają styczność ze zwierzętami oraz z mięsem świń i ryb, a więc rolników, weterynarzy, rzeźników, kucharzy, rybaków, sprzedawców itp.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

 

Objawy

Różyca ludzi w odmianie skórnej przybiera postać charakterystycznego zakażenia przyrannego – w miejscu wniknięcia bakterii uwidacznia się zaczerwienienie i obrzęk. Bolesny rumień szerzy się obwodowo i jest wyraźnie oddzielony od zdrowej skóry. Dodatkowo pojawia się pieczenie i świąd nasilający się pod wpływem ciepła. Różyca często objawia się również bolesnością i obrzękiem okolicznych stawów oraz węzłów chłonnych. Wystąpić może też podwyższona temperatura. Zmiany skórne, którymi charakteryzuje się różyca ludzi, najczęściej zlokalizują się na dłoniach. Wynika to z faktu, że ta część ciała najczęściej ulega urazom mechanicznym u osób z grupy ryzyka. Kontakt ze zwierzętami również w większości wypadków odbywa się przez ręce.

Diagnoza

Różyca ludzi bywa często mylona z różą – ze względu na podobne objawy obu przypadłości. Dermatolog powinien więc dokładnie przyjrzeć się symptomom choroby i przeprowadzić szczegółowy wywiad z pacjentem. W diagnostyce schorzenia niezbędna jest współpraca chorego ze konsultującym go lekarzem. Jeśli pacjent zatai przed specjalistą fakt kontaktu z mięsem, kośćmi czy innymi produktami odzwierzęcymi, dermatolog może nie mieć przesłanek, aby stwierdzić, że choroba ma źródło odzwierzęce. A stąd już tylko krok do pomylenia jej z różą.
Różyca powinna być też uwzględniana w diagnostyce różnicowej zapaleń wsierdzia – zwłaszcza jeśli występują one u osób mających kontakt ze zwierzętami. Gdy pojawi się podejrzenie, że dolegliwości wywołuje różyca, trzeba niezwłocznie wykonać badania mikrobiologiczne.

 

Leczenie

Różyca wymaga leczenia penicyliną oraz cyprofloksacyną i imipenem. Jeśli choroba zostanie dobrze zdiagnozowana, a leki zostaną szybko zaaplikowane, różyca powinna ustąpić. Niezmiernie ważna jest prawidłowa diagnoza w przypadku niebezpiecznej choroby, którą jest różyca posocznicowa. Trzeba pamiętać bowiem, ze włoskowiec różycy jest odporny na glikopeptydy i aminoglikozydy, czyli antybiotyki stosowane przy podejrzeniu zapalenia wsierdzia. Błędne podanie tych leków nie tylko nie unieszkodliwi włoskowca, ale osłabiając organizm, pozwoli chorobie rozwijać się, co może skutkować nawet śmiercią pacjenta.

 

Prewencja

W przypadku chorób takich jak różyca ludzi profilaktyka opiera się na przestrzeganiu zasad BHP. Osoby, których zawód bezpośrednio wiąże się z przetwórstwem mięsa, powinny bardzo dbać o swój warsztat pracy . Nie mogą one dopuścić, by na ich ciele pojawiły się urazy. A jeśli do tego dojdzie, koniecznie muszą unikać kontaktu skaleczonego miejsca z produktami zwierzęcymi. Ważne jest więc stosowanie rękawic i odzieży ochronnej. Istotne jest także utrzymywanie czystości w chlewni i innych miejscach, gdzie przebywają zwierzęta. Szczególną ostrożność należy zachować latem, gdyż wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi bakterii włoskowca różycy.

logo