ZASTRZAŁ

Zastrzał – opis choroby Zastrzał (łac. panaritium) stanowi 90% zmian ropnych powstających w obrębie rąk, choć zastrzał na palcu stopy […]

Zastrzał – opis choroby

Zastrzał (łac. panaritium) stanowi 90% zmian ropnych powstających w obrębie rąk, choć zastrzał na palcu stopy również jest możliwym obliczem tej choroby. W tym przypadku mamy do czynienia z ostrym, ropnym zapaleniem rozwijającym się na podłożu bakteryjnym w obrębie palców dłoni czy śródręcza. Natomiast bezpośrednim powodem zakażenia jest wcześniejszy uraz w postaci zadrapania lub ukłucia. Umożliwiają one drobnoustrojom przedostanie się do organizmu. Jeśli powierzchnię palca uszkodzi niesterylna igła, kolec roślinny lub też drzazga, w 2-3 godziny od zajścia w miejscu zranienia formuje się ropień.

Zastrzał na palcu lokalizuje się najczęściej w obrębie jego opuszki. Generalnie ta postać schorzenia – tj. gdy zmiana chorobowa zajmie wewnętrzne części palców i dłoni – jest groźniejsza. Choroba postępuje wtedy szybko, zajmuje coraz głębiej położone tkanki i w efekcie może grozić upośledzeniem funkcji ręki. Natomiast zmiany obejmują grzbietowe powierzchnie palców lub dłoni, zwykle nie powodują powikłań, choć mogą wyglądać groźnie i przeobrazić się w czyraka.

 

Objawy zastrzału

Zaczerwieniony, gorący, obrzęknięty i wrażliwy na dotyk palec (tudzież rzadziej – inna część dłoni) o napiętej skórze to pierwsze, widoczne objawy, które potwierdzają, że u pacjenta wystąpił zastrzał

. Charakterystycznym dla tej dolegliwości jest również silny, rwący i pulsujący ból, który nasila się pod wpływem bezwiednego opuszczenia ręki.

Dalsze objawy zależą już od poszczególnych typów schorzenia, których rozróżnienie wynika z bezpośrednio z odmiennych lokalizacji zmian chorobowych:

  • zastrzał skórny – zlokalizowany pod zgrubiałym naskórkiem, sygnalizują go obrzęk, zaczerwienie, ocieplenie oraz pulsujący ból, szczególnie silny w nocy;
  • zastrzał podskórny – zajmuje tkankę podskórną i jest pierwszym stadium zakażenia głębiej położonych tkanek, daje podobne objawy jak zastrzał skórny wraz z bólem nasilającym się podczas opuszczania kończyny czy wskutek ucisku;
  • zastrzał ścięgnisty – jest efektem uszkodzenia pochewki lub szerzenia się zakażenia skórnego, przejawia się natomiast przykurczem oraz bolesnością ścięgien (szczególnie podczas prób prostowania palca), może też dojść do martwicy ścięgien;
  • zastrzał kostny – zapalenie kości i paliczków, które objawia się gorączką i dreszczami, bólem, obrzękiem i zaczerwieniem palca oraz demineralizacją paliczka (najczęściej końcowego);
  • zastrzał stawowy – przejawia się bólem, obrzękiem i zaczerwieniem stawu, grozi ograniczeniem jego ruchomości i pojawieniem się przetoki ropnej, wszystkiemu towarzyszą dreszcze i gorączka.

 

Diagnostyka

Dermatolog z reguły rozpoznaje zastrzał w oparciu o wywiad z pacjentem oraz stwierdzenie charakterystycznych dla schorzenia objawów. Zidentyfikowanie typu przypadłości pozwala dobrać odpowiednią metodę leczenia – w zależności od lokalizacji zmian chorobowych.

Zastrzał – Leczenie

Jeśli u pacjenta stwierdzi się zastrzał

Leczenie farmakologiczne zwykle nie wystarcza. Dlatego dermatolog zazwyczaj kieruje chorego do chirurga, który wykona odpowiedni zabieg:

  • zastrzał skórny i podskórny – nacięcie powłok skórny i usunięcie ropy;
  • zastrzał ścięgnisty – otworzenie pochewki i zastosowanie drenażu przepływowego;
  • zastrzał kostny – dłuższe unieruchomienie palca i antybiotykoterapia;
  • zastrzał stawowy – usunięcie trwale uszkodzonych tkanek oraz treści ropnej, następnie antybiotykoterapia.

Wszystko dzieje się w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym, dzięki czemu pacjent nie odczuwa dyskomfortu związanego z bólem. Wymaz pobrany z treści ropnej zostaje skierowany na badania i poddany atybiotykobiogramowi. Dzięki temu można ustalić przyczynę zmian oraz zalecić odpowiedni antybiotyk, który wspomoże organizmowi w zwalczeniu zakażenia. Tylko w niektórych przypadkach – gdy nie następuje odbudowa tkanki kostnej – dokonuje się resekcji części palca. Zaś na niewielkie zastrzały mogą pomóc okłady z sody oczyszczonej.

 

Prewencja

Ostrożność to najlepszy środek zapobiegający zachorowaniu na zastrzał. Dlatego też warto zabezpieczać palce i dłonie przed różnego rodzaju uszkodzeniami. Do tego celu należy używać rękawiczek ochronnych podczas prac domowych czy ogrodowych. Istotna jest też właściwa i delikatna pielęgnacja dłoni, utrzymywanie ich w czystości oraz ochrona przed nadmiernym moczeniem, które może sprzyjać zakażeniom.

logo