ZWYRODNIENIE

Zwyrodnienie – opis choroby Gdy w ustroju dochodzi do zaburzeń przemiany materii, w komórkach (bądź w istocie międzykomórkowej) gromadzą się […]

Zwyrodnienie – opis choroby

Gdy w ustroju dochodzi do zaburzeń przemiany materii, w komórkach (bądź w istocie międzykomórkowej) gromadzą się substancje zwykle tam niewystępujące lub obecne, ale w mniejszej ilości (jak białko, węglowodany, tłuszcze, składniki mineralne, śluz czy barwnik).

W efekcie w organizmie zaczynają postępować zmiany zwyrodnieniowe. Tym samym zwyrodnienie (łac. degeneratio) jest niczym innym, jak skutkiem zaistniałych nieprawidłowości – zaburzeniem jakościowym, które objawia się upośledzeniem funkcji tkanek i czynności narządów.

Zwyrodnienie uznaje się za zmianę wsteczną, czyli taką, gdzie w wyniku rzeczonej zmiany następuje zaburzenie struktury i funkcji dotychczas prawidłowo zbudowanego i właściwie pracującego narządu. Natomiast przyczyną tego procesu jest tło chorobowe.

Objawy

Medycyna rozróżnia wiele typów tej przypadłości, za którymi stoją różne objawy – zależne od rodzaju schorzenia:

  • zwyrodnienie białkowe
  • szkliste – odkładanie się białka w zrębie narządów;
  • włóknikowate – fibrynoid (włóknik) w tkance łącznej i błonie śluzowej;
  • skrobiowica – białka przypominającego skrobię w tkankach;
  • amyloid – białka odkładane w naczyniach krwionośnych;
  • rogowe – nadmiar kreatyny, która stymuluje powstawanie komórek naskórka i nabłonka błon śluzowych, a w końcu ich rogowacenie;

Najczęstsza postać tego typu schorzeń to zwyrodnienie stawów towarzyszące reumatoidalnemu zapaleniu stawów, zesztywniającemu zapaleniu stawów kręgosłupa, chorobie Crohna, a także powiększenie i stwardnienie narządów (wątroba, nerki, serce) oraz ich niewydolność, obrzęk, ból.

Do zmian skórnych należą: modzele, nagniotki, rogi skórne;

  • zwyrodnienie tłuszczowe
  • wywołane przez tłuszcze proste lub złożone, gromadzące się w obrębie narządów i upośledzające ich funkcje. Możliwe też odkładanie się złogów cholesterolu w skórze, kamieniach żółciowych czy ścianach tętnic (miażdżyca); zmianom chorobowym towarzyszą dolegliwości bólowe, ból wieńcowy i podwyższone ciśnienie krwi.
  • glikogonowe z nagromadzeniem się glikogenu w komórkach (cukrzyca, nadczynność tarczycy);
  • mukopolisacharydoza (MPS) – rzadkie zaburzenie przemiany glikozaminoglikanów;
  • zaburzenia wydzielania śluzu z jego nagromadzeniem się w jelitach, oskrzelach (mukowiscydoza) czy tkance podskórnej (nadczynność tarczycy);
  • skutkujące niedoborem istotnych składników mineralnych (głównie wapnia) w organizmie (osteoporoza, krzywica). Może też dojść do utworzenia kamieni w narządach jamowych, jak moczowody, pęcherzyk żółciowy (kamica) lub powstania złogów kwasu moczowego i moczanów w stawach czy skórze (dna moczanowa);
  • z możliwym miejscowym (znamiona wrodzone i nabyte, piegi) lub ogólnoustrojowym (choroba Addisona) nagromadzeniem melaniny. Inną opcją jest niedobór tego barwnika (bielactwo, albinizm) objawiające się jasną, wręcz białą skórą.
  • pozostałymi zwyrodnieniami barwnikowymi są: alkaptonuria (ciemna tkanka chrzęstna ucha czy nosa), hemochromatoza (szarobrązowa skóra twarzy), hemosyderoza (odkładanie się żelaza zawartego w białkach, zwykle w wątrobie) oraz porfirie (zaburzenia enzymów w tzw. szlaku porfiryn skutkujące głównie bólem brzucha).
  • zwyrodnienie węglowodanowe
  • zwyrodnienie śluzowe
  • zwyrodnienie mineralne
  • zwyrodnienie barwnikowe

Diagnoza

Zwyrodnienie wymaga diagnostyki opartej o interpretację objawów klinicznych oraz ewentualnych wyników zleconych badań. Jedne i drugie są zależne od typu choroby, która dotyka pacjenta. Wobec tego tylko w części przypadków dermatolog będzie jedynym konsultującym chorego lekarzem.

 

Leczenie

Terapia schorzenia jest zależna od choroby, w przebiegu której nastąpiły zmiany zwyrodnieniowe.

 

Prewencja

Ze względu na fakt, że zwyrodnienie stawów zajmuje szczególne miejsce wśród licznych typów zwyrodnień, w celu obniżenia ryzyka wystąpienia tej dolegliwości zaleca się dbałość o prawidłową postawę ciała, by nie obciążać stawów i kręgosłupa. Ponadto działanie prewencyjne wykazuje dieta bogata w witaminy, szczególnie w witaminę C, która zapobiega patologicznym zmianom w kościach). Istotna jest również kontrola wagi i zrzucanie jej nadwyżek.

logo