ALERGIA KRZYŻOWA

Redakcja Dermatolog.pl, 27 maja 2015

Alergia krzyżowa

Alergia krzyżowa to rodzaj alergii wywoływany przez alergeny z dwóch grup, np. pokarmowej, kontaktowej lub wziewnej. Oznacza to, że osoba chorująca na alergię krzyżową, jest jednocześnie uczulona np. na dany owoc i pyłki konkretnej rośliny. Sposób powstawania tego schorzenia jest prosty – przeciwciała mające walczyć z jednym alergenem zaczynają identycznie reagować na inną substancję o podobnym źródle lub budowie.

Objawy

Objawy alergii krzyżowej mogą pojawiać się na wielu płaszczyznach organizmu człowieka, m.in. w układzie pokarmowym, oddechowym, na skórze lub – w rzadkich przypadkach – objawy mogą być ogólnoustrojowe. Pojawiają się od 15 do 30 minut po kontakcie z danym alergenem.

Objawy ze strony układu pokarmowego to: biegunka, nudności, wymioty, zaparcia, bóle brzucha i kolka. Do objawów układu oddechowego zalicza się: katar, kaszel oraz świąd gardła i krtani. Objawy skórne to: rumień, pokrzywka czy zaostrzenie atopowego zapalenia skóry. Bardzo rzadkie objawy ogólnoustrojowe: obrzęk Quinckego (ograniczony obrzęk występujący najczęściej na twarzy, kończynach oraz w okolicach stawów), uogólniona pokrzywka oraz wstrząs anafilaktyczny.

Diagnostyka

Zdiagnozowanie alergii krzyżowej jest dość trudne – nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, czy opisywane przez pacjenta objawy są rzeczywiście alergią krzyżową czy jednoczesnym występowaniem dwóch zupełnie innych rodzajów uczuleń.

Pierwszym krokiem w diagnostyce alergii krzyżowej jest wykonanie podstawowych testów skórnych. Polegają one na umieszczeniu alergenu na nieco podrażnionej (np. zadrapanej) skórze pleców lub przedramienia. Na skutek kontaktu z alergenem, na skórze powstaje bąbel i tzw. otoczka rumieniowa – wskaźnik liczby przeciwciał, które aktywowały się przez kontakt z substancją uczulającą. Nawet, jeśli badanie to wykaże alergię na dwie różne substancje, nie musi to oznaczać występowania alergii krzyżowej. Wówczas lekarz kieruje chorego na specjalistyczne testy diagnostyczne, które mają pokazać, czy przeciwciała wytwarzane w reakcji na jeden alergen są również wykorzystywane do tego, by zwalczać drugi. Do testów tych zalicza się:

  • doustne testy prowokacyjne (pod nadzorem lekarza),
  • immunoblotting,
  • immunoelektroforezę krzyżową,
  • badanie krwi w kierunku IgE całkowitego i specyficznego,
  • test zahamowania RAST,
  • testy skórne z zastosowaniem alergenów rekombinowanych.

Leczenie

Zastosowanie w leczeniu alergii krzyżowej mają przede wszystkim leki antyalergiczne, które mogą być przyjmowane doraźnie (czyli już po wystąpieniu objawów) lub systematycznie, działając również w sposób prewencyjny. Leki antyalergiczne najczęściej zawierają w swoim składzie cetyryzynę oraz loratadynę.

W przypadku alergii na pyłki roślin, lekarz może zalecić także tzw. immunoterapię swoistą, czyli przyjmowanie konkretnych alergenów w minimalnych ilościach, aby przyzwyczaić i uodpornić na nie organizm.

Prewencja

Niestety, współczesna medycyna nie zna sposobów na zapobieganie występowania alergii krzyżowej – mówiąc wprost, człowiek jest uczony na dane substancje albo nie. Jeśli jednak ta choroba już się uaktywniła, istnieje możliwość zapobiegania jej nawrotom. Do najważniejszych zasad prewencji zalicza się: unikanie kontaktów z alergenami oraz dietę eliminacyjną, polegającą na unikaniu uczulających produktów. Warto też wiedzieć, że istnieją produkty, które szczególnie chętnie łączą się w alergeny krzyżowe. Zalicza się do nich:

  • mleko i wołowina,
  • wieprzowina i kocia sierść,
  • jaja i mięso z kurczaka,
  • skorupiaki i roztocza kurzu,
  • melon, arbuz, pomarańcza i pyłki traw,
  • jabłka, wiśnie, seler, marchew i pyłki brzozy,
  • orzechy i pyłki leszczyny,
  • pomidory, brzoskwinie, banany, awokado i lateks.

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.