ALERGIA POKARMOWA 

Redakcja Dermatolog.pl, 29 października 2014

Alergia pokarmowa – opis choroby

Alergia pokarmowa jest nieprawidłową reakcją organizmu na spożyty pokarm lub związki do niego dodawane. W odróżnieniu od nietolerancji pokarmowej, alergia pokarmowa wiąże się ściśle z mechanizmami immunologicznymi – z natychmiastową reakcją związaną z przeciwciałami IgE na czele (48-50%). Wpływ na jej rozwój mają czynniki genetyczne i środowiskowe (np. ekspozycja na alergen, żywienie kobiety podczas ciąży i laktacji). Alergia pokarmowa u dzieci obejmuje 4-8% populacji najmłodszych. Wśród dorosłych stwierdza się ją u 2-3% ogółu.

Uczulenie może wywołać niemal każdy produkt spożywczy, najczęściej jaja, pszenica, orzeszki ziemne, ryby i owoce morza, mleko, soja, soczewica, groszek, wołowina, czekolada, orzechy laskowe i kokosowe oraz szynka. Znajdujące się w nich białka – glikoproteiny – powodują u alergików niepożądane objawy wielonarządowe (70% przypadków). Dodatkowo może wystąpić alergia krzyżowa pomiędzy pyłkami i żywnością.

 

Objawy

Alergia pokarmowa manifestuje się głównie objawami ze strony układu pokarmowego (50%) i skóry (30-40%). Te pierwsze zależą od wieku pacjenta. U niemowlaków – najczęściej w wyniku alergii na białko mleka krowiego – występuje zapalenie odbytnicy i jelita grubego oraz kolka jelitowa, u niemowlaków i dzieci – nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka, zespół złego wchłaniania, a po okresie niemowlęcym – OAS (zespół alergii jamy ustnej), celiakia i zaparcia. Z kolei zmiany wypryskowe w typowych miejscach oraz pokrzywka i liszaj grudkowy to najczęstsze objawy skórne.

To, jak objawia się alergia pokarmowa zależy również od działającego w danym przypadku mechanizmu immunologicznego:

  • IgE-zależny – ostre reakcje alergiczne: pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, biegunka, nudności i wymioty, bóle brzucha, OAS, katar, wstrząs anafilaktyczny;
  • IgE-niezależny – zapalenie jelita grubego i odbytnicy, enteropatia, celiakia;
  • mieszany – atopowe zapalenie skóry, astma, zespół złego wchłaniania.

 

Diagnostyka alergii pokarmowej

Wywiad skupiający się na związku przyczynowo-skutkowym między spożytym pokarmem a objawami, badania fizykalne, testy skórne oraz testy alergologiczno-immunologiczne na oznaczenie poziomu IgE – to podstawowe narzędzia diagnostyczne, które ma do dyspozycji dermatolog badający pacjenta.

 

Leczenie

Gdy badania potwierdzą, że u pacjenta wystąpiła alergia pokarmowa, dieta eliminacyjna będzie pierwszym krokiem w leczeniu choroby. Polega ona na czasowym lub stałym usunięciu z jadłospisu alergizującego produktu. Zamiast niego wprowadza się do menu składniki o podobnej wartości odżywczej. W leczeniu farmakologicznym stosuje się leki antyhistaminowe – blokujące działanie histaminy wywołującej reakcję alergiczną. Alergia w ciężkiej postaci wymaga farmakoterapii z użyciem sterydów.

 

Prewencja

Osobie, u której wystąpiło uczulenie, dermatolog zaleci unikanie kontaktu z alergenem (jeśli został określony). Podkreśla się również rolę karmienia piersią i wprowadzania pokarmów stałych w oparciu o schemat żywienia niemowlaka jako czynników obniżających ryzyko wystąpienia alergii.

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.