BRODAWKI PŁASKIE (WIRUSOWE) TWARZY

Redakcja Dermatolog.pl, 7 kwietnia 2015

BRODAWKI PŁASKIE (WIRUSOWE) TWARZY

Opis choroby

Brodawki płaskie (wirusowe) twarzy (łac. Verrucae planae, określane potocznie jako kurzajki na twarzy) są schorzeniem dotykającym głównie dzieci oraz nastolatków, a w znacznie mniejszym stopniu osoby dorosłe. Stąd też brodawki płaskie twarzy określa się również jako młodociane (łac. juvenilis) Przyczyną ich powstania jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego Human papilloma virus (HPV), a właściwie konkretnych jego typów – głównie HPV-3, a także HPV-10, HPV-27 i HPV-28. Do infekcji dochodzi przede wszystkim przez bezpośredni – dotykowy – kontakt z chorym lub przez korzystanie z jego rzeczy osobistych, jak ręczniki, odzież czy bielizna. Szczególnie narażone na zakażenie są osoby z pierwotnymi (genetycznie uwarunkowanymi) i nabytymi (np. AIDS) niedoborami odporności. Brodawki wirusowe twarzy diagnozuje się także u osób z osłabioną odpornością (np. w wyniku chorób nowotworowych czy niedoborów pokarmowych) oraz przewlekle przyjmujących leki immunosupresyjne lub doustne glikokortykosteroidy. Dodatkowo drobne, powierzchowne urazy, ułatwiają przenikane wirusa HPV do uszkodzonej skóry. Brodawki płaskie na twarzy to jedna z najczęstszych lokalizacji brodawek płaskich. Tego typu zmiany skórne o charakterze grudkowym zajmują głównie dolne partie twarzy (dolne części policzków, brodę) oraz czoło. Mogą także wystąpić poza twarzą – na przedramionach, dłoniach i podudziach.

Objawy

Brodawki wirusowe twarzy przyjmują postać grudek – licznych, rozsianych, lekko chropowatych i błyszczących, nieco wyniosłych ponad powierzchnię skóry, o brunatnawym zabarwieniu lub niewiele różniącym się od kolorytu ciała. Ich średnica wynosi 1-5 mm. Zmianom może też towarzyszyć tzw. objaw Koebnera, czyli linijny układ grudek w miejscu zadrapania powierzchni skóry. Natomiast cechą, która odróżnia brodawki płaskie twarzy od innych typów brodawek, jest ich charakterystyczne spłaszczenie. W efekcie zmiany te przypominają płaskie tarczki. Nie towarzyszy im świąd ani dolegliwości bólowe.

Kurzajki na twarzy zwykle utrzymują się długo (u pacjentów z obniżoną odpornością mogą zajmować powierzchnię skóry nawet kilka lat), ale na ogół ustępują samoistnie. Charakterystyczny jest też obraz kliniczny zanikających zmian. W końcowej fazie schorzenia, brodawki płaskie twarzy jednocześnie ulegają zaczerwienieniu i stają się obrzęknięte. Jest to typowy zwiastun nadchodzącego końca choroby, do którego dochodzi w ciągu kilku dni/tygodni od momentu zaobserwowania zarumienienia i obrzęknięcia wszystkich grudek. Zmiany po ustąpieniu nie pozostawiają blizn.

Diagnoza

Dermatolog stawia diagnozę na podstawie oglądu skóry pacjenta – stwierdzenia licznych, płaskich lub płasko-wyniosłych, jakby nałożonych na skórę wykwitów grudkowych przy jednoczesnym braku objawów podmiotowych (subiektywnych, jak wspomniany świąd i ból) oraz zwykle z potwierdzeniem młodego wieku u pacjenta. Natomiast wykazanie typu wirusa metodami laboratoryjnymi oraz histologiczny ogląd zmian to badania, jakimi może posłużyć się specjalista w celu rozpoznania dolegliwości.

Leczenie

Choć brodawki na twarzy wykazują tendencję do samoistnego ustępowania, odpowiednio przeprowadzona farmakoterapia lub właściwie dobrane zabiegi mogą przyspieszyć eliminację wykwitów, a tym samym zapobiec zainfekowaniu zdrowych komórek naskórka oraz zakażeniu innych osób. Lekarz dermatolog w ramach leczenia farmakologicznego może zaproponować pacjentowi miejscowe zastosowanie 15% kwasu salicylowego, 0,05-0,1% kwasu witaminy A (retinoic acid) lub środków złuszczających z 5-10% rezorcyną lub siarką. Pomogą one zredukować ilość nawarstwionego i zmienionego chorobowo naskórka. Pozytywne efekty terapii przynosi również imikwimod – lek przyspieszający eliminacje infekcji wirusem HPV. Natomiast repertuar zabiegów stosowanych na brodawki płaskie twarzy obejmuje: zamrażanie zmian ciekłym azotem, laseroterapię, elektrokoagulację oraz dermatochirurgię z wykorzystaniem metody łyżeczkowania. U połowy leczonych pacjentów terapia przynosi oczekiwane rezultaty.

Prewencja

Kurzajki na twarzy są dość częstą przypadłością ze względu na dużą częstotliwość zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego – 60% polskiego społeczeństwa jest jego nosicielem. Jednak odpowiednie działania prewencyjne polegające na wyeliminowaniu czynników ryzyka zwiększających prawdopodobieństwo infekcji wirusem HPV, pozwala uniknąć zachorowania na brodawki płaskie twarzy. W pierwszej kolejności trzeba unikać bezpośredniego kontaktu z zakażonym oraz z jego rzeczami osobistymi. Obok tego należy zadbać o dobrą kondycję własnego układu immunologicznego – leczyć przyczyny osłabień odporności, odstawić lub zredukować ilość przyjmowanych leków immunosupresyjnych, stosować dobrze zbilansowaną i bogatą w składniki odżywcze dietę, (zwłaszcza w trakcie lub po przebytych infekcjach), a także leczyć lub zapobiegać rozwojowi choroby alkoholowej, narkomanii, anoreksji czy bulimii.

Skrócona lista objawów

  • lokalizacja: dolna część twarzy i czoło;
  • postać wykwitów: lekko chropowate, spłaszczone grudki, nieznacznie uniesione ponad powierzchnię skóry;
  • barwa: brunatnawa lub zbliżona do kolorytu zdrowej skóry, błyszczenie zmian;
  • układ: liczne, rozsiane, ułożone liniowo w miejscu zadrapania;
  • ustępowanie: obrzęk i zaczerwienienie grudek tuż przed samoistnym ustąpieniem zmian;
  • długi przebieg choroby, bez odczuwania świądu i bólu w obrębie wykwitów.

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.