GRZYBICA STÓP

Redakcja Dermatolog.pl, 29 października 2014

Grzybica stóp – opis choroby

Grzybica stóp (łac. tinea pedis) określana zwyczajowo jako stopa sportowca lub stopa atlety jest jedną z najczęściej spotykanych chorób skórnych. Wywołują ją te same grzyby, co grzybicę skóry gładkiej i pachwin – czyli Trichophyton rubrum, Trichophyton interdigitale i rzadziej Epidermophyton floccosum. Grzybica stóp występuje w trzech odmianach: złuszczającej oraz międzypalcowej i potnicowej.
Grzybica stóp często pojawia się u sportowców – stąd określenie stopa atlety – a także u osób pracujących w bardzo wilgotnych i ciepłych pomieszczeniach, zwłaszcza noszących gumowe obuwie. Nieodpowiednio leczona grzybica stóp ma tendencję do nawrotów. Jej przebieg jest przewlekły, na ogół wieloletni, z okresowymi zaostrzeniami, zwłaszcza pod wpływem moczenia stóp i niedokładnego osuszania.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

Objawy

Tzw. stopa sportowca objawia się charakterystycznymi zmianami na stopach. Grzybica stóp może występować w trzech odmianach, które dają różne symptomy:

  • grzybica międzypalcowa (tinea pedum interdigitale) – czyli grzybica stóp w najczęstszej postaci, objawia się najpierw zaczerwieniami między palcami i świądem, a w kolejnych etapach – złuszczeniami, maceracją (powierzchowne uszkodzenia) i pęknięciami skóry między palcami. Zmiany mogą też szerzyć się na grzbiet palców i stopę. W chorych miejscach dochodzi do złuszczenia naskórka, pojawiają się tam także pęcherzyki;
  • grzybica złuszczająca (varietes hyperkeratotica) – charakteryzuje się nadmiernym rogowaceniem i złuszczaniem naskórka na podeszwowych i bocznych częściach stopy. Pojawiają się też pęknięcia i bolesne rozpadliny;
  • grzybica potnicowa (varietas dyshidrotica) – objawia się pęcherzykami z tendencją do zlewania się w ogniska wysiękowe, które pękają, zasychają, a następnie złuszczają, przekształcając się w rozległe, sączące się powierzchnie ze złuszczeniem na obwodzie. Zmiany następują na sklepieniu stóp, stopniowo mogą zajmować pozostałe jej części.

Diagnoza

Podejrzewana grzybica stóp wymaga, by dermatolog zlecił badanie bezpośrednie, przeprowadził wywiad z pacjentem, a także obejrzał zmiany skórne. Dopiero na tej podstawie dokonuje się pierwszej diagnozy. Kolejnymi krokami są: hodowla zeskrobin naskórka oraz obserwacja zmian w lampie Wooda. Ostatecznie wątpliwość, czy to stopa atlety, rozstrzyga badanie mykologiczne na obecność drożdżaków, grzybów i pleśni. Należy pamiętać, aby przed jego wykonaniem nie stosować miejscowego leczenia przeciwgrzybiczego przez co najmniej 2 tygodnie.

 

Leczenie grzybicy stóp

W oparciu o rozpoznanie, jak rozległe są zmiany, dermatolog podejmuje decyzję, czy grzybica stóp leczona będzie tylko miejscowo czy też ogólnie.
Przy leczeniu miejscowym stosuje się preparaty z terbinafiną i klotrimazolem. W leczeniu ogólnym dermatolog może przepisać gryzeofulwinę, terbinafinę, itrakonazol lub flukonazol.

 

Prewencja

Grzybica stóp to skutek zakażanie tymi samymi grzybami, które inicjują proces chorobowy schorzeń takich, jak grzybica pachwin czy grzybica skóry gładkiej. Niezwykle ważne jest więc, by po zaobserwowaniu objawów jednej z tych chorób, nie dopuścić do przeniesienia się grzyba na inne obszary. Stąd należy uważać przy stosowaniu gąbki, ręcznika itp. Równie ważne jest, by ochronić przed ewentualnym zakażeniem współmieszkańców.
Szczególnie ostrożne muszą być osoby korzystające często z basenów, łaźni, saun. We wszystkich tych miejscach powinno się nosić klapki, by grzybica stóp miała jak najmniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia. Należy unikać też nieprzewiewnych butów. Osoby, które pracują w warunkach sprzyjających rozwojowi schorzeniawilgotne środowisko, gumowe obuwie – muszą uważnie obserwować swoje stopy. Wcześnie zauważona grzybica stóp jest bowiem dużo łatwiejsza do wyleczenia niż choroba w zaawansowanych stadiach.

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.