HEMOROIDY (guzki krwawnicze)

Redakcja Dermatolog.pl, 17 października 2017

Hemoroidy – opis choroby

Hemoroidy, zwane także guzkami krwawniczymi to struktury naczyniowe prawidłowo znajdujące się w kanale odbytu już w chwili urodzenia. Jednak w niektórych okolicznościach te fizjologiczne sploty naczyniowe wypełniają się zbyt dużą ilością krwi nadmiernie zwiększającą ich rozmiary. Takie patologicznie powiększone guzki krwawnicze określamy wówczas mianem choroby hemoroidalnej.

Szacuje się, że 50-90% ludzi po ukończeniu 40 lat przynajmniej raz w życiu odczuwa dyskomfort związany z hemoroidami.

Choroba hemoroidalna po raz pierwszy została nazwana i opisana w starożytności. Hipokrates w swoim Corpus Hipocraticum poświęcił hemoroidom oddzielny rozdział. Zakwalifikował je do schorzeń, które standardowo należy leczyć za pomocą zabiegów chirurgicznych. Współcześnie ocenia się, że co czwarta dorosła osoba wymaga wdrożenia terapii redukującej dolegliwości związane z powiększonymi hemoroidami. Powyższa epidemiologia sprawia, że choroba hemoroidalna bez wątpienia jest najczęstszą chorobą odbytu.

Do chwili obecnej nie udało się jednoznacznie ustalić przyczyny powstawania hemoroidów.

Hemoroidy –  typowe czynniki predysponujące do ich powiększania się:

  • zbyt silne parcie wykonywane w celu wydalenia stolca,
  • siedzący tryb życia,
  • zaparcia i biegunki,
  • dźwiganie ciężkich przedmiotów,
  • liczne porody naturalne i
  • inne czynności uruchamiające tłocznię brzuszną.

Nie można również wykluczyć podłoża genetycznego warunkującego osłabienie tkanki łącznej, która buduje ściany naczyń żylnych tworzących guzki krwawnicze.

Objawy hemoroidów

Guzki krwawnicze to pakiety jamistych splotów naczyniowych zlokalizowanych wokół kanału odbytu. Ze względu na liczne połączenia tętniczo-żylne występujące w ich obrębie posiadają one zdolność do wypełniania się krwią zwiększając tym samym swoją objętość i uszczelniając końcowy odcinek jelita grubego. W ten sposób odgrywają pomocniczą rolę w zapobieganiu niekontrolowanemu opróżnianiu się odbytnicy. Sam termin „choroba hemoroidalna” oznacza stan zapalny rozwijający się w obszarze guzków krwawniczych lub ich ześlizgnięcie się na zewnątrz odbytu.

Najczęstszym objawem hemoroidów jest krwawienie z odbytu w trakcie defekacji lub bezpośrednio po niej (ślad krwi na papierze toaletowym). Intensywność krwawienia może być zmienna w zależności od stopnia choroby. Obfite krwotoki mogą czasami powodować niedokrwistość. Ból, kolejny częsty objaw zgłaszany przez pacjentów, wynika z obrzęku i formowania się skrzeplin w hemoroidach. Ustępuje on po ewakuacji zakrzepu na skutek wchłonięcia lub martwicy błony śluzowej pokrywającej dany guzek krwawniczy. Pieczenie oraz świąd okolicy odbytu sugeruje natomiast aktywny stan zapalny toczący się w obrębie hemoroidów. Zapalenie to indukowane jest nadmiernym wydzielaniem śluzu przez błonę śluzową odbytnicy połączonym z niedostateczną higieną tego rejonu.

 

Diagnoza

Hemoroidy zewnętrzne (II, III, IV stopień w czterostopniowej skali zaawansowania) typowo uwypuklają się na zewnątrz kanału odbytu i w badaniu są widoczne jako sinawe guzki. Natomiast aby rozpoznać I stopień hemoroidów – hemoroidy wewnętrzne – bezwzględnie należy wykonać badanie per rectum, czyli palpacyjne badanie odbytnicy. Czasami konieczna bywa anoskopia polegająca na oglądaniu kanału odbytu za pomocą krótkiego wziernika. Zarówno badanie per rectum jak i anoskopia jest możliwe do wykonania przez każdego lekarza.

 

Leczenie hemoroidów

Istnieją dwie metody leczenia hemoroidów – leczenie zachowawcze oraz instrumentalne. Pierwszy rodzaj terapii bazuje na uregulowaniu wypróżnień, przyjmowaniu dużej ilości płynów, błonnika pokarmowego oraz innych substancji rozluźniających stolec. W ostrych rzutach choroby włącza się doustne leki usprawniające krążenie krwi oraz zmniejszające stan zapalny w obrębie guzków krwawniczych (np. diosmina). Miejscowo stosowanie czopki, kremy również działają przeciwzapalnie oraz przeciwzakrzepowo, a ponadto antyseptycznie i znieczulająco.

Ponadto aby całkowicie usunąć hemoroidy stosuje się inwazyjne metody leczenia. Współczesna chirurgia ma do wyboru wiele sposobów:

  • sklerotyzacja,
  • fotokoagulacja,
  • elektrokoagulacja bipolarna,
  • podwiązki elastyczne,
  • krioterapia
  • proste wycięcie hemoroidów (w ostateczności )

 

Prewencja

Kompleksowa profilaktyka choroby hemoroidalnej jest niezwykle ważnym elementem chroniącym przed leczeniem inwazyjnym. Opiera się ona na diecie wysokobłonnikowej, regularnej aktywności fizycznej oraz na starannym dbaniu o higienę osobistą. Należy zaznaczyć, że nie jest wskazany ekstremalny wysiłek fizyczny (np. maratony, treningi siłowe z ciężarami), może on paradoksalnie przyspieszyć rozwój hemoroidów. Edukacja pacjentów znajdujących się w grupie ryzyka stanowi zatem podstawowy filar skutecznej prewencji choroby hemoroidalnej.

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.