LISZAJ PŁASKI

Redakcja Dermatolog.pl, 15 maja 2015

Liszaj płaski – opis choroby

Liszaj płaski to dość często występująca choroba skóry i błon śluzowych, charakteryzująca się występowaniem drobnych czerwonych grudek, którym często towarzyszy silne swędzenie. Niekiedy schorzenie atakuje także paznokcie i narządy płciowe. I choć przyczyny liszaja nie są dokładnie znane, to wiadomo przynajmniej, że nie jest to choroba zaraźliwa i – wbrew stereotypom – nie ma podłoża nowotworowego.

Rodzaje schorzenia

Najczęściej spotykane odmiany, w jakich występuje liszaj płaski to:

  • liszaj przerosły – zwany inaczej brodawkującym, charakteryzuje się brakiem występowania typowych grudek, a zmiany chorobowe pojawiają się w postaci ognisk,
  • liszaj mieszkowy – grudki pojawiają się przy mieszkach włosowych, może również dochodzić do bliznowacenia na skórze głowy,
  • liszaj zanikowy – układ zmian chorobowych jest obrączkowaty, grudki w środku są jaśniejsze lub zawierają niewielkie blizny,
  • liszaj pęcherzowy – zamiast grudek na skórze, najczęściej stóp i dłoni, pojawiają się pęcherze.

Objawy

W zależności od tego, która część ciała została zaatakowana przez chorobę, wyróżnić można kilka rodzajów objawów liszaja płaskiego.

  • Skóra – symetrycznie ułożone, czerwone grudki o średnicy 1-3 mm, na których dostrzec można białe linie, nazywane prążkami Wickhama. Rzadziej pojawiają się bąble i pęcherze. Grudkom towarzyszy silne uczucie swędzenia. Najczęściej występują na nadgarstkach, kostkach i łydkach.
  • Skóra głowy – niewielkie grudki, blizny, osłabienie włosów i łysienie, zaczerwienienie i swędzenie.
  • Narządy płciowe – u kobiet świąd sromu i pojawianie się na nim białych grudek.
  • Paznokcie – żółte, podłużne bruzdy, wykruszanie się płytki paznokciowej z możliwością jej całkowitego zaniku.
  • Jama ustna – biała siateczka zlokalizowana na wewnętrznej stronie policzków, rzadziej na języku, wargach lub dziąsłach. W skrajnych przypadkach bolesne owrzodzenie.

Diagnostyka

W większości przypadków ostateczną diagnozę, czy schorzenie to liszaj płaski, lekarz dermatolog jest w stanie postawić już poprzez samą obserwację zmienionego chorobą miejsca. W celu potwierdzenia rozpoznania, zaleca się pobranie wycinka skóry i wykonanie biopsji. Niekiedy lekarz może skierować pacjenta na badanie krwi, aby wykluczyć inne schorzenia. Często zdarza się także, że liszaj płaski jest diagnozowany przez dentystę, w trakcie standardowej kontroli stomatologicznej.

Leczenie

Ponieważ przyczyny, które wywołują liszaj płaski, nie są do końca znane, stosuje się jedynie leczenie objawowe, które ma na celu łagodzenie objawów choroby. Pacjent powinien przede wszystkim stosować leki przeciwhistaminowe, które łagodzą swędzenie. Maści sterydowe redukują opuchliznę i zaczerwienienie. Jeśli zmiany utrzymują się przez dłuższy czas, lekarz może przepisać glikokortykosteroidy lub w ciężkich przypadkach – metotreksat. W odmianie pęcherzowej liszaja, skuteczne jest również stosowanie sulfonów w połączeniu z małymi dawkami sterydów. Coraz większą popularnością cieszy się także leczenie liszaja płaskiego przy pomocy fototerapii.

Kurację zleconą przez lekarza można uzupełnić domowymi sposobami leczenia. Zalicza się do nich np. płukanie dotkniętej chorobą jamy ustnej naparami z malwy lub siemienia lnianego. Z diety należy wykluczyć ostre przyprawy, owoce cytrusowe i napoje zawierające kofeinę – mogą one nasilić objawy choroby w jamie ustnej. W przypadku liszaja skóry, ulgę przynoszą zimne okłady i kąpiel w owsiance.

Prewencja

Ze względu na to, iż lekarze nadal nie są stuprocentowo pewni co do podłoża występowania liszaja płaskiego, prewencja dotycząca tej choroby jest bardzo ogólna. Zaleca się m.in. wczesne wykrywanie i leczenie wszystkich możliwych infekcji w organizmie, ze szczególnym uwzględnieniem wirusowego zapalenia wątroby typu B i C. Ponieważ podejrzewa się związki między występowaniem liszaja płaskiego a przyjmowaniem niektórych leków, wskazane jest zaprzestanie przyjmowania specyfików zawierających związki złota, arsenu i bizmutu, a także leków przeciwmalarycznych i przeciwpsychotycznych. W przypadku osób po przeszczepach, u których stwierdzono większą skłonność do występowania choroby, zalecane są regularne badania kontrolne.

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.