ŁUPIEŻ RÓŻOWY GIBERTA

Redakcja Dermatolog.pl, 23 marca 2015

ŁUPIEŻ RÓŻOWY GIBERTA

Opis choroby

Łupież różowy Giberta (łac. pityriasis rosea; PR) występuje głównie u dzieci i młodych dorosłych – 75% zachorowań dotyczy osób w wieku 10-35 lat. Łupież pod tą postacią jest rumieniowo-złuszczającą chorobą, dającą objawy głównie w obrębie tułowia i bliższych części kończyn. Szacuje się, że z tym problemem zgłasza się do przychodni dermatologicznych ok. 2% wszystkich pacjentów, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Przyczyn schorzenia nie określono stuprocentowo. Jednak wśród lekarzy i naukowców najwięcej argumentów przemawia za wirusowym charakterem choroby. Przypuszcza się, że łupież różowy wywołuje wirus opryszczki Herpes simplex virus (HHV-6 lub HHV-7). Możliwe, że do zakażenia dochodzi wcześniej, a u osób o odpowiedniej genetyce zachodzi reakcja immunologiczna typu opóźnionego, która inicjuje proces chorobowy.

Objawy

U ok. 5% chorych łupież różowy Giberta daje objawy zwiastunowe – bóle głowy, gardła, stawów, osłabienie, zburzenia żołądkowo-jelitowe czy gorączkę. Po nich – na twarzy lub szyi, a rzadziej na proksymalnych częściach kończyn – uwidacznia się tzw. blaszka macierzysta. Jest to pojedynczy wykwit przyjmujący postać niewielkiej, owalnej, różowo-łososiowej, delikatnie złuszczającej się plamy rumieniowej. W ciągu kilku dni zmiana rozrasta się, a po 7-14 dniach łupież różowy nabiera na sile. Następuje wtedy wysiew licznych wykwitów wtórnych, przypominających ten pierwotny, lecz nieco mniejszych i z układem przypominającym wygląd choinki bożonarodzeniowej (christmas tree).  Łupież różowy Giberta może też przybrać postać atypową – bez blaszki zwiastunowej, bez złuszczania się zmian, z nietypowym umiejscowieniem, jak grzbiety rąk czy twarz, bądź ze zmianami w obrębie błony śluzowej jamy ustnej.

Diagnoza

Lekarz dermatolog w rozpoznaniu tego schorzenia bazuje na badaniu fizykalnym i wywiadzie z pacjentem. Jednak bogactwo postaci klinicznych choroby może nastręczać problemów diagnostycznych. Dlatego w niektórych przypadkach pomocne okazuje się badanie mykologiczne zeskrobin w celu wykluczenia zakażenia dermatofilami (grzybicy) bądź łupieżu pstrego. Niekiedy konieczne jest badanie serologiczne wykluczające kiłę wtórną. Łupież różowy Giberta należy także różnicować z łuszczycą kroplistą, przyłuszczycą, wypryskiem pieniążkowym, łojotokowym zapaleniem skóry, liszajem płaskim i wysypką polekową.

Leczenie

Łupież różowy Giberta zwykle ustępuje samoistnie do 4-8 tygodni i nie powraca. Pacjenci nie wymagają więc złożonej terapii farmakologicznej. Zwalcza się u nich jedynie objawy towarzyszące. Jeśli u chorego stwierdza się uporczywy świąd, współistniejący z objawami skórnymi, jakie wywołał tego rodzaju łupież, leczenie można oprzeć na doustnych preparatach antyhistaminowych, niekiedy miejscowych kortykosteroidach, a wspomagająco – emolientach. Środki te nie skracają jednak czasu ustępowania wykwitów skórnych. Ogólne kortykosteroidy stosuje się jedynie okazjonalnie – do opanowania bardzo uogólnionych zmian, gdyż ich działanie może przełożyć się na pogorszenie stanu pacjenta. Natomiast w przypadkach (rzadko obserwowanych), gdy łupież różowy daje objawy w jamie ustnej, działanie łagodzące wykazują pasty dentystyczne zawierające chlorowodorek diphenhydraminy lub chlorowodorek tetracykliny. Przy ciężkim przebiegu choroby i nasilonym świądzie dermatolog może sięgnąć po naświetlania UVB z codziennymi dawkami erytemogennymi.

Prewencja

Dla chorych na łupież różowy szczególnie istotne okazują się działania prewencyjne, mające na celu zapobieganie nasileniu objawów schorzenia. Pacjentom zaleca się unikanie drapania, gdyż może ono wzmagać świąd . Z tych samych powodów osoby, które dotknął tego rodzaju łupież powinny wystrzegać się kontaktu z substancjami drażniącymi (włókna syntetyczne, wełna, perfumowane mydła) oraz zrezygnować z długich kąpieli w ciepłej wodzie, na rzecz krótkich pryszniców. Stan skóry chorego może pogarszać także nadmierna potliwość ciała, wynikająca z aktywności sportowej, ciężkich prac fizycznych czy korzystania z sauny.

Objawy

  • gorączka, bóle głowy, gardła i stawów, złe samopoczucie (objawy zwiastunowe),
  • różowa blaszka macierzysta (zwykle tułów, szyja, rzadziej kończyny),
  • różowe, okrągłe lub owalne, łuszczące się plamy (plecy, klatka piersiowa, brzuch, dosiebne części kończyn),
  • układ wykwitów przypominający gałęzie choinki (zwłaszcza na tułowiu),
  • świąd o różnym nasileniu,
  • owalne zmiany skórne na błonie śluzowej jamy ustnej (rzadko),
  • wykwity grudkowe, pęcherzowe, krostkowe, pokrzywkowate (bardzo rzadko),
  • twarz, owłosiona skóra głowy, ręce i stopy – zwykle czyste, rzadko zajęte.

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.