ŁUPIEŻ

Redakcja Dermatolog.pl, 30 października 2014

Łupież – opis choroby

Łupież to schorzenie przewlekłe, zaliczane do chorób łojotokowych. Jest to częsta przypadłość – szacuje się, że 5–10 % populacji ma z nią do czynienia. Łupież jest więc jedną z najczęściej spotykanych patologii w obszarze owłosionej skóry głowy. Choroba często dotyka młodych ludzi, między 10 a 20 r.ż., ale łupież może wystąpić u każdego, bez względu na wiek. Łupież wynika z nieprawidłowej pracy gruczołów łojowych. Złuszczające się fragmenty naskórka, którymi charakteryzuje się łupież, są wynikiem nieprawidłowego procesu odnowy skóry. Jej rogowacenie jest bowiem zbyt szybkie, co powoduje wystąpienie łusek w obrębie całej skóry owłosionej głowy.

Łupież to skutek aktywności powszechnie występującego na skórze głowy grzyba – Malassezia. Ponadto przyjmuje się, że choroba może wynikać z zaburzeń hormonalnych, nieprawidłowego procesu odnowy komórek naskórka, a także udziału licznych czynników egzogennych, takich jak nieodpowiedni klimat czy zła pielęgnacja włosów. W niektórych przypadkach łupież jest wynikiem niewłaściwej i ubogiej w cynk i selen diety, jak również nadużywania alkoholu, zaburzeń emocjonalnych lub nadmiernego stresu.

Nawet jeśli dla pacjenta łupież nie jest uciążliwą dolegliwością, powinien obejrzeć go dermatolog. Zdarza się bowiem, że łupież jest symptomem innych, poważniejszych chorób.

Objawy

Łupież występujący w niewielkiej ilości jest normalnym zjawiskiem związanym z cyklem obumierania skóry. Gdy łuszczenie jest jednak obfite, mamy do czynienia ze zjawiskiem chorobowym.

Łupież występuje w dwóch podstawowych odmianach.

Pierwsza z nich – zwykła (tzw. łupież suchy) – objawia się obfitym, drobnopłatowym złuszczaniem chorego naskórka. Łuski są niewielkie, suche i białe, przypominają puder. Ta odmiana może jednak przekształcić się w łupież tłusty, któremu towarzyszy występowanie żółtych, tłustych łusek, mocno przytwierdzonych do podłoża. Charakteryzuje go nawarstwianie się łusek i powstawanie strupów o podłożu zapalnym. Podczas gdy łupież suchy nie pociąga za sobą dodatkowych dolegliwości, łupież tłusty powoduje świąd, a niekiedy wypadanie włosów.

Diagnoza

Dermatolog diagnozując łupież, przeprowadza wywiad z pacjentem i ogląda skórę jego głowy. W trakcie badania musi on wykluczyć choroby związane z nadmiernym złuszczaniem się skóry owłosionej, czyli łuszczycę, grzybicę, rybią łuskę czy schorzenia alergiczne. W celu ich rozróżnienia warto wykonać badania mykologiczne (ocena mikroskopowa preparatu – diagnostyka grzybicy), ocenę skóry i włosów w świetle lampy Wooda (diagnostyka grzybicy), testy alergiczne (diagnostyka schorzeń alergicznych) oraz wykluczyć obecność blaszki łuszczycowej czy paznokci naparstkowatych – objawów typowych dla łuszczycy.

 

Leczenie łupieżu

Ze względu na przewlekły charakter choroby łupież wymaga leczenia objawowego. Poprawę uzyskuje się na określony czas, po którym mogą nastąpić remisje. Dlatego też pacjenci często są niezadowoleni z efektów terapii.
Gdy zdiagnozuje się łupież, leczenie głównie opiera się na stosowaniu środków w postaci specjalnych szamponów, olejków, płynów lub kremów. Przypadłość leczy się też środkami cytostatycznymi, keratolitycznymi oraz przeciwgrzybicznymi (siarczek selenu, pirytionian cynku, klotrimazol, flutrimazol, ketokonazol). Preparaty te mają na celu przywrócenie właściwego procesu odnowy warstwy rogowej.
Wielu chorych uważa, że łupież mogą wyleczyć samodzielnie. W drogeriach dostępne są bowiem szampony przeciwłupieżowe. Trzeba jednak pamiętać, że stosowanie ich w wielu przypadkach nie zastąpi kuracji zalecanej przez lekarza. Jeśli z jakiegoś powodu trzeba odłożyć wizytę u dermatologa, można spróbować wyleczyć łupież przy pomocy preparatów dostępnych w aptece, np. szamponów zawierających ketokonazol. Produkty te są dużo skuteczniejsze, niż te reklamowane przez koncerny kosmetyczne i wystawiane na sklepowych półkach. Pamiętać należy, że jeśli stosowanie ich nie przynosi efektu, a łupież utrzymuje się przez dłuższy czas, trzeba udać się do lekarza. Zwłaszcza jeśli pojawił się łupież tłusty, który może prowadzić nawet do łysienia.

 

Prewencja

W sytuacji, gdy pacjent dowiaduje się, że ma łupież, leczenie zwykle trwa latami. Wymaga to cierpliwości ze strony chorego oraz systematycznego stosowania środków przeciwłupieżowych. Osoby ze skłonnością do choroby są więc zmuszone używać zalecanych przez lekarza szamponów. Najlepiej pozostawiać spieniony kosmetyk przez pewien czas na głowie. W trakcie mycia dobrze jest zastosować szampon dwukrotnie, za każdym razem pozwalając mu działać przez parę minut. Przy nakładaniu na włosy odżywki, należy pamiętać, by stosować ją tylko na włosy, nie wcierając w skórę, gdyż mogłoby to zniwelować działania szamponu przeciwłupieżowego. Ponadto by łupież nie powracał, lepiej unikać kosmetyków i zabiegów wysuszających skórę. Należy też dbać o właściwą dietę, by nie zabrakło w niej produktów z cynkiem i selenem.

Istnieje też niewielkie ryzyko zarażenia się grzybami wywołującymi łupież poprzez stosowanie grzebienia bądź szczotki osoby zmagające się z tym schorzeniem. Tak naprawdę, jeśli ktoś nie ma problemu z odpornością lub łojotokiem, prawdopodobieństwo zarażenia się łupieżem jest znikome. Mimo to warto unikać pożyczania tego typu przedmiotów.

Znajdź specjalistę