MARTWICA

Redakcja Dermatolog.pl, 30 października 2014

Martwica – opis choroby

Martwica – inaczej nekroza, zgorzel – to bardzo niebezpieczna choroba, wymagającą natychmiastowego leczenia. W skrajnych przypadkach zgorzel może prowadzić do uogólnionego zakażenia, a także wstrząsu oraz niewydolności wielonarządowej, a w konsekwencji – śmierci.

Nekroza, czyli miejscowe obumarcie tkanek, jest wynikiem urazów. Martwica skóry rozwija się w zakażonych ranach i uszkodzonych tkankach. Powstaje wskutek odcięcia dopływu krwi do tkanek, a jej groźniejsza odmiana – w wyniku zakażenia rany bakteriami. Zgorzel może powstać po zmiażdżeniu skóry, a także jej odmrożeniu i oparzeniu oraz pozbawieniu dopływu krwi, jak również wskutek źle pielęgnowanych odleżyn.

Nekroza występuje w trzech odmianach – suchej i mokrej oraz gazowej.

Martwica sucha przebiega bez zakażenia bakteryjnego, a mokra jest związana z infekcją bakteryjną. Niewłaściwe leczona nekroza sucha może zainfekować się bakteriami i przejść w postać mokrą. Natomiast gazowy typ choroby jest spotykany rzadko – jako rodzaj martwicy mokrej, wywołanej Clostridium perfringens.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

Objawy martwicy

Martwica skóry objawia się początkowo bólem i obrzękiem. W zaawansowanym stadium dochodzi do osłabienia czucia skórnego. Zgorzel można poznać po krwotocznych pęcherzach naskórkowych i sączących się ranach (wydzielina jest krwistobrunatna i ma nieprzyjemny zapach). Nekroza charakteryzuje się także gwałtownymi postępami zmian oraz podwyższoną temperaturą, a w przypadku odmiany gazowej – obecnością pęcherzyków gazu w tkankach.

Diagnoza

Rozwijającą się zgorzel można poznać w badaniu bezpośrednim po bardzo charakterystycznych objawach. Jednak konieczne może być wykonanie badań oceniających ogólny stan zdrowie chorego. Ważne jest również wykonanie badań pod kątem bakterii, które zainfekowały tkankę martwiczą. Badanie to jest kluczowe przy wyborze antybiotyku leczącego zgorzel.

Leczenie martwicy

Lekarz powinien tak kierować pacjentem, aby martwica skóry nie miała prawa zaistnieć. Jeśli dojdzie do urazu, ranę trzeba natychmiast zaopatrzyć. Dermatolog czy inny specjalista powinien wyciąć jej brzegi i usunąć z niej ciała obce. Jeśli okaże się, że w ranie są tkanki martwicze i wydzielina zapalna, trzeba je usunąć mechanicznie. W niektórych przypadkach potrzebne jest również zastosowanie antybiotykoterapii.

Jeśli pacjent zgłasza się do lekarza już z martwicą, wszystko zależy od tego, w jakim stadium rozwoju znajduje się choroba. Jeśli zgorzel nie rozwinęła się zbyt mocno, można skutecznie wyleczyć ją antybiotykoterapią, ewentualnie wspomagając ją chirurgicznym wycięciem obumarłych tkanek. Zbyt późno rozpoczęte leczenie może poprowadzić do powikłań, a nawet śmierci.

Prewencja

Istnieją pewne grupy osób, u których martwica skóry może wystąpić z większym prawdopodobieństwem. Są wśród nich ludzie z problemami, takimi jak:

  • miażdżyca;
  • cukrzyca;
  • palenie papierosów;
  • wysoki cholesterol;
  • podeszły wiek;
  • choroby naczyń krwionośnych;
  • zaburzenia odporności.

Osoby o podwyższonym ryzyku zachorowania na zgorzel powinny zachowywać szczególną ostrożność. Ponadto muszą unikać sytuacji, w których może dojść do urazu. Ważne jest, aby przestrzegać przepisów BHP w pracy, zwłaszcza jeśli jest się narażonym na oparzenia, przemrożenia czy urazy mechaniczne. A gdy już dojdzie do wypadku, aby nie zaistniała martwica, istotne jest odpowiednie oczyszczenie i zaopatrzenie rany. Trzeba również pamiętać, aby w przypadku jakichkolwiek oznak zakażenia w obrębie rany (np. obrzęku, ocieplenia, zaczerwienienia lub bólu) niezwłocznie udać się do lekarza (dermatolog, lekarz pierwszego kontaktu).

Nekroza może rozwinąć się także w następstwie odleżyn, dlatego niezmiernie istotne jest niedopuszczanie do ich powstania u osób obłożnie chorych.

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.