ODLEŻYNY

Redakcja Dermatolog.pl, 3 listopada 2014

Odleżyny – opis choroby

Odleżyny (łac. decubitus) to bardzo przykra przypadłość pojawiająca się u osób obłożnie chorych. Odleżyny tworzą się na pośladkach, piętach, ramionach, łokciach, okolicach kości krzyżowej i ogonowej – czyli skórze, która przylega do wypukłych części układu kostnego, będących miejscami punktowego podporu w trakcie leżenia. Odleżyny powstają wskutek nieustannego i długotrwałego ucisku na naczynia tętnicze i żylne, który powoduje niedotlenienie tkanek, a następnie martwicę. Wpływ na ich rozwój ma także wilgotność i tarcie warstwy rogowej naskórka o podłoże. Odleżyny przyspiesza nie tylko pozycja leżąca, ale i zaawansowany wiek, choroby – udar mózgu, choroba Parkinsona, a także zakażenia i cukrzyca oraz niewydolność krążenia. Odleżyny częściej występują u nałogowych palaczy. Są też efektem złej opieki nad chorym i niedobrych warunków socjalnych.

 

Objawy

Odleżyny różnią się w poszczególnych stadiach, w medycynie mówi się o 5 stopniach:

  • blednące zaczerwienienie;
  • nieblednące zaczerwienienie (mimo ucisku rumień odleżyny nie ustępuje, pojawia się obrzęk powierzchniowy i pęcherze, odczuwalny jest ból);
  • uszkodzenie pełnej grubości skóry do granicy z tkanką podskórną (rana odleżyny otoczona jest obrzękiem i rumieniem, a dno rany – wypełnione czerwoną ziarniną lub żółtymi masami rozpadających się tkanek);
  • uszkodzenie obejmujące tkankę podskórną (martwica tkanki tłuszczowej, mocno odgraniczony brzeg odleżyny);
  • zaawansowana martwica rozpościerająca się od powięzi do mięśni (odleżyny przyjmują postać jam, w których znajdują się rozpadające masy tkanek i czarna martwica).

Raz rozwinięta odleżyna, jest bardzo trudna do wyleczenia, często pogłębia się i ma tendencje do nawrotów.

 

Diagnoza

Lekarz badając odleżyny, ocenia ich lokalizację i stadium, a także rozległość. Uwzględnia przy tym długość, szerokość, głębokość odleżyny, a także obecność w niej przetok, podminowań i wysięków oraz ziarniny, jak również rozległość tkanek zmacerowanych albo zmienionych martwiczo.

 

Leczenie

Lekarz dermatolog powinien obejrzeć i sklasyfikować odleżyny. Opatrunki zalecane przez niego powinny być regularnie zmieniane. Ich zadaniem jest stworzenie odpowiednich warunków do gojenia się ran. Odleżyny powinny mieć zapewnioną właściwą wilgotność i termoizolację. W trakcie leczenia powinno się zadbać o zbieranie nadmiaru wydzieliny z rany oraz oczyszczanie jej. Ważne jest, by opatrunek nie przylegał ściśle do odleżyny.

 

Prewencja

Możliwość wystąpienia odleżyny jest bardzo łatwa do przewidzenia – może ona pojawić się u pacjenta, który zmuszony jest do leżenia lub siedzenia na wózku. Dlatego ważne jest, aby nie dopuścić do wystąpienia odleżyny. Profilaktyka nie jest skomplikowana i na pewno jest mniej uciążliwa niż leczenie odleżyn. Istotne jest, że gdy już pojawią się zmiany pierwszego stopnia, ich rozwój pozostaje kwestią czasu, a w wielu przypadkach odleżyny przyspieszają śmierć pacjenta.

Odleżyny można wyeliminować, często zmieniając pozycje pacjenta, podkładając podpórki, masując i oklepując miejsca narażone na ich wystąpienie. Każdy dermatolog przyzna również, że ważna jest odpowiednia pielęgnacja skóry – trzeba ją systematycznie oczyszczać, a także natłuszczać i chronić przed nadmiarem wilgoci. Dobrym, choć kosztownym, rozwiązaniem jest materac przeciwodleżynowy, który zwiększa ukrwienie tkanek poprzez masaż.

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.