ONYCHOLIZA

Redakcja Dermatolog.pl, 23 listopada 2017

Onycholiza – opis choroby

Onycholiza, czyli częściowe oddzielenie się paznokcia od łożyska to powszechna dolegliwość charakteryzująca się bezbolesnym oderwaniem płytki paznokciowej. Onycholiza najczęściej rozpoczyna się od czubka palca, rzadziej od krawędzi bocznych. Może dotyczyć zarówno paznokci stóp, jak i dłoni. Pierwotnie onycholiza pojawia się na palcach serdecznych, jednak w miarę postępu choroby zaczyna obejmować również pozostałe paznokcie.

Czasami przyczyny onycholizy są trudne do ustalenia. Bywa ona skorelowana z urazem mechanicznym, chorobami ogólnoustrojowymi, infekcją grzybiczą lub bakteryjną czy reakcją na leki.

 

Onycholiza – najlepiej poznane przyczyny:

  • Maceracja wynikająca z częstego kontaktu z wodą
  • Urazy ostre oraz przewlekłe
  • Zbyt częste stosowanie lakierów oraz zmywaczy do paznokci
  • Oddzielanie się paznokcia pod wpływem niektórych leków w połączeniu z działaniem promieniowania UV (tzw. reakcje fototoksyczne)
  • Kontakt z drażniącymi substancjami chemicznymi
  • Zakażenia grzybicze (np. Candida albicans), bakteryjne lub wirusowe (wirusem opryszczki)
  • Choroby skóry: łuszczyca, liszaj płaski, erytrodermia, kontaktowe zapalenie skóry, choroba Raynaud’a
  • Cukrzyca, porfirie oraz choroby tarczycy
  • Łagodne oraz złośliwe guzy narządu paznokciowego

 

Objawy onycholizy

Objawem pierwotnym onycholizy jest oddzielanie się („schodzenie”) płytki paznokciowej od swojego łożyska. Paznokcie objęte onycholizą przeważnie mają twardą strukturę z charakterystycznie gładką powierzchnią. Zwykle nie widać jednoznacznych oznak aktywnego stanu zapalnego, takich jak miejscowe zaczerwienienie bądź obrzęk zakończenia palca. Oddzielaniu się paznokcia w większości przypadków nie towarzyszy ból. Zmieniona chorobowo płytka paznokciowa może jednak przyjmować różne zabarwienie: żółte w przypadków infekcji grzybiczych, zielone podczas zakażenia bakterią Pseudomonas aeruginosa, fioletowe po urazach mechanicznych lub szaro-białe wynikające z działania substancji chemicznych.

Zmiany w obrębie paznokci specyficzne dla nadczynności tarczycy zwykle przyjmują postać onycholizy zaczynającej się od palca czwartego i piątego (tzw. paznokcie Plummera)

 

Diagnoza onycholizy

Ustalając rozpoznanie onycholizy w pierwszej kolejności należy sprecyzować wyjściową przyczynę tego schorzenia oraz czas jego trwania. Kluczowy bywa wywiad dotyczący miejscowych zakażeń grzybiczych oraz bakteryjnych, przyjmowanych leków, kontaktu dłoni z substancjami drażniącymi oraz wszelkich urazów mechanicznych. Warto pamiętać, że schodzenie paznokcia może być objawem innych poważnych chorób. Dlatego w postępowaniu diagnostycznym onycholizy należy wykluczyć wszelkie choroby współistniejące, przede wszystkim łuszczycę, cukrzycę, liszaj płaski oraz autoimmunologiczne schorzenia tarczycy.

 

Leczenie

W przypadku onycholizy wywołanej infekcją lub chorobą ogólną postępowanie lecznicze powinno skupić na ukierunkowanej terapii farmakologicznej.

Onycholizę nabytą w wyniku urazu należy natomiast zaopatrzyć w kilku etapach:

  • Całkowite usunięcie oddzielonej płytki paznokciowej aż do miejsca, gdzie płytka pozostaje w kontakcie ze swoim łożyskiem
  • Oczyszczenie łożyska
  • Codzienna aplikacja aktywnego opatrunku hydrożelowego lub hydrokoloidowego
  • Doustna suplementacja aktywująca wzrost paznokcia (np. zawierająca krzem lub biotynę)

 

Prewencja onycholizy

Zapobieganie onycholizie nabytej opiera się na unikaniu wilgotnego, drażniącego środowiska, szybkie leczenie miejscowych infekcji płytki paznokciowej oraz zapobieganie urazom mechanicznym i chemicznym (np. unikanie ciasnego obuwia czy inwazyjnych zabiegów manicure).

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.