OPARZENIA CHEMICZNE

Redakcja Dermatolog.pl, 3 listopada 2014

Oparzenia chemiczne – opis choroby

Kontakt skóry ze żrącymi substancjami chemicznymi jest zawsze nieprzyjemny w skutkach. Wywołuje on oparzenia chemiczne. Substancje wywołujące tego typu oparzenia to roztwory kwasów: siarkowego, solnego oraz zasady: soda kaustyczna, amoniak, a także związki organiczne i substancje żrąco-toksyczne. Te ostatnie są bardziej drastyczne w skutkach. Nie tylko doprowadzają one do oparzenia skóry, lecz także przenikają przez ranę do krwiobiegu i zatruwają organizm. Może to grozić nawet śmiercią. Do substancji takich należy kwas fluorowodorowy.

Na stopień i rozległość oparzenia wpływa środek chemiczny – jego ilość, stężenie i specyficzne właściwości, a także czas kontaktu ze skórą oraz powierzchnia, która została zabrudzona. Niewielkie oparzenia chemiczne, jeśli zostanie udzielona szybko pierwsza pomoc, nie wpływają w sposób znaczący na sposób i jakość dalszego życia. Poważne oparzenia chemiczne mogą jednak pozostawiać znaczne blizny, a w najgroźniejszych postaciach powodować amputację kończyn, a czasem nawet śmierć oparzonego.

 

 

Objawy

Rozległość i objawy oparzenia wynikają z tego, z jaką substancją chory miał do czynienia oraz w jaki sposób do tego doszło. Oparzenia mogą mieć skutki zewnętrzne i wewnętrzne (jeśli substancja zostanie spożyta, lub gdy jej opary dostaną się do dróg oddechowych). Oparzenia chemiczne skóry wywołują zaczerwienienia i podrażnienia, rany i pęcherze. Oparzenia kwasami tworzą strupy (np. kwas solny-białe, kwas siarkowy-czarne). Po oparzeniu zasadą strup jest miękki i wilgotny oraz ma białe zabarwienie.

Po kontakcie żrących substancji z oczami może dojść do zaburzeń widzenia. Oparzenia wewnętrzne objawiają się ranami w jamie ustnej i gardle, piekącym bólem w jamie ustnej, klatce piersiowej lub brzuchu, zawrotami i bólem głowy, a także ślinotokiem, bladością, sinicą oraz poceniem się i zaburzeniami świadomości. W bardziej zaawansowanych przypadkach dochodzi do problemów z oddychaniem, perforacji żołądka oraz obniżenia ciśnienia tętniczego, a także nieregularnego rytmu serca, bądź jego zatrzymania.

Diagnoza

Rozpoznanie oparzenia chemicznego musi przebiec błyskawicznie. Zazwyczaj odbywa się ono na postawie objawów i wywiadu z poszkodowanym lub osobami z jego otoczenia. Po pozbyciu się środka żrącego z rany, dermatolog lub inny specjalista musi zadecydować o dalszym przebiegu leczenia. Zależy ono od stopnia i rozległości oparzenia.

 

Leczenie

Oparzenia chemiczne wymagają natychmiastowej pierwszej pomocy – aby zminimalizować objawy, trzeba jej udzielić w trakcie 2 minut od kontaktu z substancją. Im dłużej substancja ma styczność ze skórą, tym oparzenia są bardziej dotkliwe. Niezwykle ważne jest szybkie usunięcie środka chemicznego i nasączonej nim odzieży. Oparzenia chemiczne powinno się przemywać strumieniem wody, nie spływającym po innych częściach ciała, aż do przybycia lekarza. W przypadku oparzenia kwasami, dobrze jest przemyć oparzoną powierzchnię płynem o charakterze zasadowym (3 procentowym roztworem sody oczyszczonej, wodą wapienną lub roztworem mydła). Zasady spłukuje się słabymi roztworami kwasu octowego lub borowego. Dalsze postępowanie w leczeniu ran zależy od stopnia ich rozległości i decyduje o nim lekarz (dermatolog, chirurg, chirurg plastyczny). Głębokie oparzenia wymagają przeszczepów skóry i amputacji.

 

Prewencja

Oparzenia chemiczne są wynikiem nieodpowiednich zachowań w miejscach, w których ma się kontakt z substancjami żrącymi. Zdecydowanej większości wypadków można zapobiec, stosując się do przepisów BHP. Najlepiej unikać używania żrących substancji. Jeśli kontakt z nimi jest z jakiś względów konieczny, np. wymaga tego nasza praca, aby uniknąć oparzenia, trzeba stosować rękawice oraz maski i odzież ochronną. Jednak oparzenia chemiczne to problem nie tylko zakładów chemicznych. Dojść może do nich również w domu – niebezpiecznymi produktami są wybielacze oraz środki do czyszczenie toalet, a także rozpuszczalniki itp.

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.