OPRYSZCZKA WARGOWA

Redakcja Dermatolog.pl, 23 marca 2015

OPRYSZCZKA WARGOWA

Opis choroby

Opryszczka wargowa (łac. Herpes simplex, pot. febra, zimno) nie jest zwykłym defektem kosmetycznym, ale chorobą zakaźną, niekiedy groźną. Wywołuje ją szczep ustno-twarzowy wirusa opryszczki – HSV-1, który przenosi się drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną. Po wniknięciu do organizmu HSV-1 zagnieżdża się w układzie nerwowym, gdzie może przebywać w postaci utajonej przez wiele lat. Szacuje się, że zainfekowanych wirusem jest ok 80% populacji. Do jego uaktywnienia dochodzi wskutek oddziaływania czynników sprzyjających rozwojowi schorzenia, jak stan chorobowy, stres, osłabienie oporności czy niekorzystne warunki atmosferyczne (chłód, upały). HSV-1 atakuje wtedy barierę ochronną komórek skóry, uwalnia do nich swój materiał DNA, stopniowo opanowując komórkę i doprowadzając do powstania wielu swoich kopii. Do pierwszego zakażenia często dochodzi w dzieciństwie. Opryszczka wykazuje też skłonność do nawrotów.

Opryszczka wargowa – objawy

Opryszczka wargowa przebiega w kilku fazach chorobowych o odmiennych objawach,

  • faza mrowienia – miejscowe zaczerwienienie okolic czerwieni wargowej lub nosa z towarzyszącym swędzeniem, bolesnością, pieczeniem czy kłuciem w tej lokalizacji,
  • faza pęcherzy – grudki w zaczerwienionym polu przekształcające się w pęcherzyki,
  • faza sącząca – pękające pęcherzyki z sączącym się płynem surowiczym lub ropą,
  • faza strupa – końcowa, zmierzająca do zastrupienia i gojenia się zmian.

Diagnoza

Opryszczka na ustach odznacza się dość charakterystycznym obrazem klinicznym. Stąd lekarz nie powinien mieć problemów z jej rozpoznaniem na podstawie oglądu zmian. Badania laboratoryjne potwierdzające zakażenie wirusem HSV (np. wykrywanie DNA wirusa metodą PCR, izolacja wirusa HSV w hodowli komórkowej lub badania serologiczne) zleca się jedynie w ciężkich przypadkach i przy podejrzeniu infekcji u małych dzieci.

Leczenie

W związku z tym, że opryszczka wargowa powstaje na podłożu wirusowym, a nie bakteryjnym, antybiotykoterapia jest tu niewskazana. Zaleca się raczej stosowanie miejscowych preparatów osuszających i odkażających. Przy niewielkich zmianach wystarczy aplikacja cienkiej warstwy maści cynkowej kilka razy dziennie. Jeśli jednak rozwinęła się znacznie większa opryszczka, leczenie w oparciu o preparaty zawierające acyklowir, famcyklowir czy walacyklowir (aplikowane co kilka godzin) powinno przynieść poprawę. Dermatolog może też zalecić sięgnięcie po środki z tymolem, mentolem i kwasem salicylowym w składzie, które wykazują działanie dezynfekujące, znieczulające i wysuszające. Natomiast obecne na rynku plastry na opryszczkę można stosować w celu ochrony rany przed wilgocią i zanieczyszczeniami. Redukują one także doznania bólu i swędzenia. Kobiety ciężarne, u których wystąpiła opryszczka, wymagają terapii środkami doustnymi, gdyż wirus HSV jest groźny dla płodu.

Prewencja

U pacjentów, u których stwierdzona została opryszczka, leczenie będzie skuteczne przy przestrzeganiu kilku podstawowych zasad. Mianowicie przed każdorazowym nałożeniem maści należy umyć i osuszyć ranę ręcznikiem przeznaczonym tylko do tego celu i tylko dla chorej osoby. Po zakończeniu terapii ręcznik koniecznie trzeba wygotować. Równie istotna jest higiena rąk przed i po aplikacji leku. Warto też stosować się do zaleceń, jakie wysunie dermatolog czy lekarz pierwszego kontaktu – nie drapać i nie dotykać zmiany w celu zapobieżenia rozprzestrzeniani się pęcherzyków oraz nadkażeń bakteryjnych, a także nie zrywać strupów, by uniknąć powstania blizn. Bezwzględnie należy też wystrzegać się bliskiego kontaktu (zwłaszcza w fazie pękających pęcherzy) z otoczeniem.

By obniżyć ryzyko nawrotów infekcji, wskazane jest wzmacnianie odporności preparatami immunostymulującymi, cynkiem, witaminą C oraz z grupy B, wzbogacenie diety w produkty bogate w lizynę (ziemniaki, ryby, drożdże piwne) zapobiegającą namnażaniu się wirusa HSV oraz unikanie argininy (produkty mleczne, mięso wołowe, wieprzowe i drób, zboża) uaktywniającej wirusa.

Objawy

  • powierzchowne, zapalne, sączące się, a następnie strupiejące pęcherze,
  • lokalizacja: okolice czerwieni wargowej i/lub nosa,
  • świąd,
  • ból, pieczenie, klucie w miejscu zmian.

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.