OSTUDA

Redakcja Dermatolog.pl, 4 listopada 2014

Ostuda – opis choroby

Ostuda (łac. chloasma, melasma) należy do grupy zaburzeń barwnikowych. Odznacza się wystąpieniem przewlekłych przebarwień skórnych w formie plam. Nie towarzyszy im (ani nie poprzedza ich uwidocznienia się) żaden stan zapalny. Natomiast sedno przypadłości tkwi we wzmożonej produkcji melaniny – ciemnego pigmentu skóry – którego wydzielanie nasila się pod wpływem promieniowania słonecznego. Ostudy dotyczą głównie kobiet po 30 r.ż., a czynników predysponujących do ich powstania jest wiele.

Jednym z typów tej przypadłości jest ostuda w ciąży (chloasma gravidarum) – pojawiająca się w pierwszych miesiącach odmiennego stanu i zwykle zanikająca samoistnie po porodzie. Ostuda może rozwinąć się też na tle zaburzeń miesiączkowania oraz stanów zapalnych jajników i jajowodów, menopauzy, zaburzeń pracy tarczycy i nadnerczy oraz chorób wątroby. U 10-20% pań ostudy są skutkiem regularnego przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych. U innych kobiet przebarwienia dają o sobie znać po przyjęciu niektórych leków – głównie hydantoiny i chlorpromazyny (chloasma medicamentosum). Listę potencjalnych czynników sprzyjających wystąpieniu ostudy zamykają środki światłouczulające w kosmetykach, jak olejek bergamotowy (chloasma cosmeticum) oraz wyniszczenie organizmu (chloasma cachecticorum).   

Źródło zdjęć: DermNet NZ

Objawy

Ostuda objawia się w postaci żółtobrunatnych lub ciemnobrunatnych plam, o nieregularnym kształcie, lecz symetrycznym ułożeniu, co skutkuje maskowatym wyglądem twarzy. Plamy są mniej lub bardziej rozległe, rozmyte i o nieregularnych kształtach. Ostudy na twarzy zwykle zajmują policzki, czoło i skronie, natomiast rzadziej kark oraz okolice nad wargą i wokół ust (chloasma periorale virginum). W ich obrębie nie obserwuje się zaczerwienienia, złuszczenia, ani zaniku. Natomiast samoistne ustąpienie zmian jest możliwe np. po ciąży, w wyniku leczenia hormonalnego bądź też po odstawieniu leków wywołujących ostudy.

 

Diagnostyka

W celu rozpoznania ostudy lekarz dermatolog sięga po dwa podstawowe narzędzia diagnostyczne – wywiad z pacjentem oraz badanie fizykalne z oceną zmian skórnych. Stwierdzenie charakterystycznych symptomów i pozyskanie informacji na temat związku między wystąpieniem plam a ekspozycją na słońce, ciążą, stosowaną antykoncepcją czy zdiagnozowanymi chorobami pozwalają ustalić typ zmian skórnych i ich przyczynę. Natomiast, by ocenić głębokość położenia melaniny, lekarz przeprowadza badanie z zastosowaniem lampy Wooda, która emituje długofalowe promienie UV.

 

Leczenie

Ostuda w pierwszej kolejności powinna być leczona przyczynowo – jeśli uda się ustalić czynnik sprawczy. Dermatolog może zalecić też środki odbarwiające i złuszczające do aplikacji miejscowej. Natomiast spośród szerokiego wachlarza usług kosmetycznych na ostudy na twarzy pomocna bywa mikrodermabrazja.

 

Prewencja

By ostuda miała mniejsze szanse na pojawienie się, należy przede wszystkim chronić skórę przed promieniowaniem słonecznym. Latem w pierwszej kolejności trzeba sięgać po kremy z wysokim filtrem UV, zaś jesienią i zimną – po kremy z inhibitorem syntezy melaniny. A jeśli przed wyjściem na słońce zwykliśmy sięgać po środki kosmetyczne lub perfumy, należy zaprzestać tej praktyki. Wzmagają one bowiem oddziaływanie promieni słonecznych na naszą skórę. Równie istotne jest wyeliminowanie czynników, które mogą powodować ostudy, jak środki kosmetyczne z fotouczulającymi składnikami, środki antykoncepcyjne czy zaburzenia hormonalne.

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.