PĘCHERZYCA ZWYKŁA

Redakcja Dermatolog.pl, 4 listopada 2014

Pęcherzyca zwykła – opis choroby

Medycyna pod pojęciem pęcherzyca zwykła (PV – łac. pemphigus vulgaris) rozumie najcięższą postać pęcherzycy – choroby autoimmunologicznej, której skutki boleśnie odczuwa skóra. Sama pęcherzyca polega na produkcji przeciwciał skierowanych przeciwko strukturom zapewniającym ciągłość naskórka. W wyniku ich uszkodzenia pojawiają się pęcherze – wykwity wyniosłe wypełnione płynem. Zwykle wynika to z predyspozycji genetycznych. Pęcherzyca może powstać też wskutek promieniowania UV, oparzeń, zakażeń wirusowych, stosowania niektórych leków oraz niewłaściwej diety i nadmiernego stresu.

Pęcherzyca zwykła początkowo ujawnia się w jamie ustnej. Nadżerki (ubytki) błony śluzowej tej okolicy poprzedzają objawy skórne o 6-12 tygodni, a potem im towarzyszą. Choroba zwykle daje o sobie znać między 30 a 60 r.ż.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

Objawy

Pęcherzyca zwykła może długo nie powodować żadnych niepokojących odczuć, gdyż nadżerki w jamie ustnej początkowo są niebolesne. Potem ból może utrudniać nawet jedzenie. Schorzenie rzadko atakuje spojówki, jamę nosowo-gardłową, struny głosowe czy przełyk. Bywa też, że zmiany skórne uwidaczniają się dopiero po roku lub więcej od wystąpienia nadżerek w błonie śluzowej.

W przebiegu choroby obserwuje się pęcherze o wiotkiej pokrywie i pękające samoistnie, co skutkuje nadżerkami (ubytkami w skórze). Charakterystycznym dla tego schorzenia jest również tzw. objaw Nikolskiego, czyli spełzanie naskórka po pociągnięciu palcem.

Dodatkowo pęcherzyca zwykła może przybrać trzy różne oblicza:

  • pęcherzyca bujająca – z dodatkowymi brodawkującymi ogniskami w okolicach pachwin, fałdów skórnych, zgięć stawowych i otworów naturalnych;
  • pęcherzyca opryszczkowata – ze zmianami rumieniowo-pęcherzykowymi o kolistym lub obrączkowatym kształcie;
  • pęcherzyca endemiczna (brazylijska) – szerzona przez owady wśród mieszkańców Ameryki Południowej.

 

Diagnostyka

Pęcherzyca zwykła bywa mylona z aftozą i zmianami polekowymi. Dermatolog często widzi bowiem pacjentów jako ostatni – już po pojawieniu się zmian skórnych i po wielotygodniowej kuracji u stomatologów, laryngologów bądź lekarzy pierwszego kontaktu. W celu rozpoznania schorzenia specjalista w pierwszej kolejności powinien zlecić badanie immunopatologiczne oraz badanie surowicy w celu wykrycia przeciwciał pemphigus. Ich wykonanie powinno być standardem w każdym przypadku utrzymywania się zmian w błonie śluzowej powyżej 6. tygodni. Dodatkowo pęcherze na skórze można poddać badaniu histopatologicznemu.

 

Leczenie

W leczeniu choroby kluczowe jest doprowadzenie do ustąpienia objawów. W tym celu pacjentom podaje się kortykosteroidy poprawiające kondycję skóry i błon śluzowych oraz immunosupresory, które mają doprowadzić do zahamowania procesu wytwarzania chorobotwórczych przeciwciał. Obok tego dermatolog może zalecić stosowanie środków odkażających, by nie doprowadzić do wtórnego nadkażenia.

 

Prewencja

W związku z tym, że pęcherzyca zwykła to autoagresywna choroba uwarunkowana genetycznie można jedynie zmniejszyć ryzyko jej wystąpienia. W tym celu należy przede wszystkim leczyć inne choroby z grupy autoagresji (jak reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty czy zapalenie tarczycy). Skórę należy też chronić przed promieniowaniem UV i silnymi środkami chemicznymi. Warto także dbać o higienę i zrezygnować ze stosowania leków wywołujących objawy.

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.