PĘCHERZYCA

Redakcja Dermatolog.pl, 4 listopada 2014

Opis choroby

Pęcherzyca (łac. pemphigus) rozwija się na tle autoimmunologicznym i jest przewlekłą chorobą pęcherzową skóry diagnozowaną zwykle w grupie wiekowej 30-60 lat. Schorzenie ujawnia się, gdy układ odpornościowy danej osoby wytworzy tzw. przeciwciała pemphigus – skierowane przeciwko własnym komórkom naskórka. W konsekwencji dochodzi do przerwania ciągłości połączeń między komórkami w warstwie kolczystej naskórka (czasem również bony śluzowej), czyli akantolizy. Pęcherze ujawniające się w śródnaskórku są tego konsekwencją.

Na pytanie, jak powstaje pęcherzyca, odpowiedzi należy szukać w genach, gdyż to one mogą predysponować do wystąpienia schorzenia. Choroba często współistnieje też z innymi autoimmunologicznymi przypadłościami, jak reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie wątroby czy choroby tarczycy. U osób z taką diagnozą choroba może ujawnić się również wskutek przyjmowania niektórych leków (zawierających grupy tiolowe), nadmiernego nasłonecznienia, zakażeń wirusowych czy oparzeń chemicznych.

 

Objawy

Generalnie pęcherzyca wiąże się z wystąpieniem pęcherzy i nadżerek (ubytków) na skórze.

Często obserwuje się też objaw Nikolskiego – spełzanie naskórka po potarciu palcem. Jednak konkretne objawy są zależne od typu schorzenia:

  • pęcherzyca zwykła – bolesne nadżerki w błonie śluzowej jamy ustnej (rzadziej spojówek, jamy nosowo-gardłowej, strun głosowych, moczowodów), pęcherze skórne po 6-12 tygodni po nich. Mogą też wystąpić ogniska brodawkujące okolicy pachwin, fałdów skórnych i zgięć stawowych (typ bujający) i ogniska nadżerkowo złuszczające o okrągłym lub obrączkowatym kształcie (typ opryszczkowaty).
  • pęcherzyca liściasta – powierzchowne pęcherze (głowa, twarz, piersi, plecy), żołtomiodowe strupy po ich pęknięciu, świąd, zmiany nadżerkowo-złuszczające. Wyróżnia się odmianę łojotokową z wiotkimi i nietrwałymi pęcherzami oraz zgrubiałymi strupami po ich pęknięciu. Natomiast typ rumieniowaty ze zmianami rumieniowo-złuszcającymi przypomina toczeń rumieniowaty;
  • pęcherzyca paranowotworowa – bolesne nadżerki na wargach, w jamie ustnej i przełyku u osób po chorobie nowotworowej.

 

Diagnostyka

W celu rozpoznania choroby lekarz dermatolog dokonuje oceny zmian skórnych. Pęcherze i nadżerki w typowej lokalizacji to pierwsza przesłanka wystąpienia schorzenia. Przy tym pęcherzyca nie wpływa znacząco na stan ogólny chorego, a jej przebieg jest przewlekły. W diagnostyce choroby rozstrzygające znaczenie ma wynik badania immunopatologicznego wycinka skóry oraz badania surowicy krwi – oba na obecność przeciwciał pemphigus. Dermatolog może też zlecić badanie histologiczne, które powinno wykazać zaistnieje akantolizy.

 

Leczenie

W każdym przypadku zachorowania pacjentom zaleca się leki z grupy glikokortykosteroidów (deksametazon, prednizon) wraz z lekami immunosupresyjnymi (azatiopryna, cyklofosfamid, metotreksat) hamującymi wytwarzanie chorobotwórczych przeciwciał. Stwierdzona pęcherzyca wiąże się też z codziennymi kąpielami odkażającymi oraz aplikowaniem środków odkażających bezpośrednio na zmienioną chorobowo skórę (maści, aerozole).

 

Prewencja

Promieniowanie UV i silne środki chemiczne, stres, niektóre leki (penicylamina, leki przeciwnadciśnieniowe z grupy ACE-inhibitorów, część NLPZ) – to czynniki potencjalnie aktywujące objawy pęcherzycy, których najlepiej unikać. W tym przypadku szczególnie ostrożne powinny być osoby ze zdiagnozowanymi chorobami autoimmunologicznymi. Pęcherzyca może także wystąpić lub nasilić się po zjedzeniu porów, czosnku czy cebuli zawierających związki tiolowe.

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.