PLAMICA SCHÖNLEINA-HENOCHA

Redakcja Dermatolog.pl, 4 listopada 2014

Plamica Schönleina-Henocha – opis choroby  

Plamica Schönleina-Henocha, zespół Schönleina-Henocha (ZSH), choroba Schönleina-Henocha bądź plamica alergiczna to różne określenia tego samego schorzenia. Jego istota sprowadza się do układowego zapalenia małych naczyń (tętniczek, żył i naczyń włosowatych) wskutek odkładania się immunoglobuliny typu A (IgA). Choroba ma charakter autoimmunologiczny. U chorego kompleksy immunologiczne powstałe z połączenia przeciwciał z atakującymi organizm antygenami nie są – jak to zwykle bywa – usuwane z organizmu, lecz odkładają się w ścianach naczyń, wywołując tam stan zapalny i objawy towarzyszące zależne od lokalizacji złogu.

Plamica Schönleina-Henocha często daje o sobie znać wiosną i jesienią jako pokłosie wirusowych i bakteryjnych infekcji górnych dróg oddechowych. Jednak objawy mogą wywołać także niektóre leki, jad owadów, kontakt z zimnem czy chemikaliami oraz część produktów spożywczych. Stąd w medycynie choroba długo funkcjonowała pod nazwą plamica alergiczna – rozumiana jako reakcja alergiczna na powyższe alergeny.

Schorzenie diagnozuje się najczęściej u dzieci od 2 do 11 lat (szczyt zachorowań 4-5 r.ż.) i dwa razy częściej u chłopców. Natomiast u dorosłych plamica Schönleina-Henocha występuje rzadko i zwykle ma cięższy przebieg.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

 

Objawy

Jeśli pacjenta dotknęła plamica alergiczna, objawy w 100% przypadków uwidaczniają się na skórze pod postacią wysypki zwanej plamicą macalną.  Wypukłe zmiany skórne – najczęściej kończyn górnych i pośladków –  można bowiem wyczuć pod palcem. Przybierają one postać bąbli pokrzywkowych, czerwonych plam lub zaczerwienionych guzków. Z czasem ich barwa staje się sino-szkarłatna.

Pojawienie się wysypki to skutek krwawienia ze zmienionych chorobowo naczyń skóry. Podobne krwawienie w obrębie przewodu pokarmowego i nerek skutkuje stolcem z krwią lub krwiomoczem. Plamica Schönleina-Henocha może też objawiać się bólem lub zapaleniem stawów (65% przypadków). Zwykle jest to bolesność kolan i stawów skokowych, rzadziej nadgarstków, łokci i palców. Jednak objaw ten ustępuje po kilku dniach. Z kolei proces zapalny naczyń jelitowych skutkuje bólem brzucha (70% przypadków). Ból ten pojawia się w okolicach pępka, ma charakter napadowy, a dolegliwościom może towarzyszyć krwawienie z przewodu pokarmowego.

 

Diagnostyka

Dermatolog diagnozuje schorzenie w oparciu o ocenę stanu skóry pacjenta. Bolesność brzucha i stawów to również istotne symptomy pozwalające stwierdzić, że wystąpiła plamica Schönleina-Henocha. Natomiast badania krwi i moczu czy ultrasonografia przy bólu brzucha pełnią rolę pomocniczą w rozpoznaniu choroby.

 

Leczenie

Klasyczna plamica Schönleina-Henocha utrzymuje się 4-6 tygodni, a pacjent zwykle wraca do pełni zdrowia. Mogą jednak wystąpić nawroty choroby. Ponieważ nie można jednoznacznie ustalić, z jakiej przyczyny wystąpiła plamica alergiczna, leczenie tej przypadłości jest tylko objawowe i zmierza głównie do redukcji bólu. U pacjentów stosuje się popularny paracetamol lub silniejsze niesteroidowe leki przeciwzapalne, jak ibuprofen. Na stawy pomagają glikokortykosteroidy, a na wysypkę – dapsone.

Prewencja

Jeśli schorzenie zostanie wcześnie rozpoznane, można uniknąć poważniejszych powikłań ze strony nerek i układu pokarmowego. W zasadzie obniżenie ryzyka ciężkich objawów to wszystko, co w tym przypadku można zrobić. Nieznane są bowiem działania profilaktyczne pozwalające uniknąć zachorowania.

Znajdź specjalistę