PLAMICA SCHÖNLEINA-HENOCHA

Redakcja Dermatolog.pl, 4 listopada 2014

Plamica Schönleina-Henocha – opis choroby

Plamica Schönleina-Henocha, zespół Schönleina-Henocha (ZSH), choroba Schönleina-Henocha bądź plamica alergiczna to różne określenia tego samego schorzenia. Jego istota sprowadza się do układowego zapalenia małych naczyń (tętniczek, żył i naczyń włosowatych) wskutek odkładania się immunoglobuliny typu A (IgA). Choroba ma charakter autoimmunologiczny. U chorego kompleksy immunologiczne powstałe z połączenia przeciwciał z atakującymi organizm antygenami nie są – jak to zwykle bywa – usuwane z organizmu, lecz odkładają się w ścianach naczyń, wywołując tam stan zapalny i objawy towarzyszące zależne od lokalizacji złogu.

Plamica Schönleina-Henocha często daje o sobie znać wiosną i jesienią jako pokłosie wirusowych i bakteryjnych infekcji górnych dróg oddechowych. Jednak objawy mogą wywołać także niektóre leki, jad owadów, kontakt z zimnem czy chemikaliami oraz część produktów spożywczych. Stąd w medycynie choroba długo funkcjonowała pod nazwą plamica alergiczna – rozumiana jako reakcja alergiczna na powyższe alergeny.

Schorzenie diagnozuje się najczęściej u dzieci od 2 do 11 lat (szczyt zachorowań 4-5 r.ż.) i dwa razy częściej u chłopców. Natomiast u dorosłych plamica Schönleina-Henocha występuje rzadko i zwykle ma cięższy przebieg.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

 

Objawy

Jeśli pacjenta dotknęła plamica alergiczna, objawy w 100% przypadków uwidaczniają się na skórze pod postacią wysypki zwanej plamicą macalną.  Wypukłe zmiany skórne – najczęściej kończyn górnych i pośladków –  można bowiem wyczuć pod palcem. Przybierają one postać bąbli pokrzywkowych, czerwonych plam lub zaczerwienionych guzków. Z czasem ich barwa staje się sino-szkarłatna.

Pojawienie się wysypki to skutek krwawienia ze zmienionych chorobowo naczyń skóry. Podobne krwawienie w obrębie przewodu pokarmowego i nerek skutkuje stolcem z krwią lub krwiomoczem. Plamica Schönleina-Henocha może też objawiać się bólem lub zapaleniem stawów (65% przypadków). Zwykle jest to bolesność kolan i stawów skokowych, rzadziej nadgarstków, łokci i palców. Jednak objaw ten ustępuje po kilku dniach. Z kolei proces zapalny naczyń jelitowych skutkuje bólem brzucha (70% przypadków). Ból ten pojawia się w okolicach pępka, ma charakter napadowy, a dolegliwościom może towarzyszyć krwawienie z przewodu pokarmowego.

 

Diagnostyka

Dermatolog diagnozuje schorzenie w oparciu o ocenę stanu skóry pacjenta. Bolesność brzucha i stawów to również istotne symptomy pozwalające stwierdzić, że wystąpiła plamica Schönleina-Henocha. Natomiast badania krwi i moczu czy ultrasonografia przy bólu brzucha pełnią rolę pomocniczą w rozpoznaniu choroby.

 

Leczenie

Klasyczna plamica Schönleina-Henocha utrzymuje się 4-6 tygodni, a pacjent zwykle wraca do pełni zdrowia. Mogą jednak wystąpić nawroty choroby. Ponieważ nie można jednoznacznie ustalić, z jakiej przyczyny wystąpiła plamica alergiczna, leczenie tej przypadłości jest tylko objawowe i zmierza głównie do redukcji bólu. U pacjentów stosuje się popularny paracetamol lub silniejsze niesteroidowe leki przeciwzapalne, jak ibuprofen. Na stawy pomagają glikokortykosteroidy, a na wysypkę – dapsone.

Prewencja

Jeśli schorzenie zostanie wcześnie rozpoznane, można uniknąć poważniejszych powikłań ze strony nerek i układu pokarmowego. W zasadzie obniżenie ryzyka ciężkich objawów to wszystko, co w tym przypadku można zrobić. Nieznane są bowiem działania profilaktyczne pozwalające uniknąć zachorowania.

Znajdź specjalistę

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.