PÓŁPASIEC

Redakcja Dermatolog.pl, 4 listopada 2014

Półpasiec – opis choroby

Półpasiec (łac. zoster, herpes zoster) jest drugim obliczem ospy wietrznej (łac. varicella). Obie choroby wywołuje bowiem Varicella−zoster virus (VZV). Tę zakaźną chorobę diagnozuje się u 20% dorosłych (z wiekiem występuje ona częściej i ze wzmożoną siłą). Pewne jest, że chorujący na półpasiec w dzieciństwie przebyli ospę, a patogenny wirus ulokował się wówczas jednostronnie w zwojach nerwowych międzykręgowych nerwów czaszkowych i w nerwach obwodowych.

Za jego reaktywację w późniejszym okresie może odpowiadać inne zakażenie osłabiające ogólną odporność, ekspozycja na słońce, uraz psychiczny bądź fizyczny, silny stres, farmakoterapia (np. immunomodulatorami), terapia rentgenowska, przebyty przeszczep lub trwający proces nowotworowy. Półpasiec – z jednostronnymi zmianami pęcherzowymi i dolegliwościami bólowymi – może być też konsekwencją styczności z chorym na ospę, które umożliwiło zakażenie wirusem.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

Objawy

Pęcherze wypełnione wodą, z twardą pokrywą i lokalizacją w obrębie odpowiedniego segmentu nerwowego – to podstawowe objawy, które mogą sugerować półpasiec. W dalszych stadiach rozwoju choroby wykwity skórne przechodzą w nadżerki (ubytki) i strupy. Towarzyszą im też rumień i świąd, a zwiastunem objawów skórnych jest często przeczulica skóry oraz jej silna bolesność.

Pęcherze pojawiają się właśnie w miejscach odczuwania bólu. Charakterystyczny jest ich układ – w pasach wiodących wzdłuż zainfekowanych nerwów, głównie klatki piersiowej i twarzy (często w obrębie pierwszej gałęzi nerwu trójdzielnego). Jeśli lekarz szybko rozpozna półpasiec, leczenie zwykle prowadzi do ustąpienia objawów w ciągu 2. tygodni bez pozostawienia blizn. Choroba z reguły też nie powraca, choć nieleczona lub leczona źle może grozić powikłaniami, jak zapalenie rogówki, utrata słuchu, paraliż nerwów, niemożność poruszania mięśniami twarzy, nerwobóle.

 

Diagnostyka

Półpasiec wyróżnia się na tyle charakterystycznymi objawami skórnymi, że dermatolog nie powinien mieć problemów z rozpoznaniem schorzenia na podstawie badania fizykalnego i wywiadu z pacjentem. W diagnostyce choroby pomocne jest też stwierdzenie objawów dodatkowych, jak ból czy świąd.

 

Leczenie

Im wcześniej dermatolog rozpozna półpasiec, leczenie będzie skuteczniejsze i szybciej powstrzyma rozwój choroby. Generalnie chorym podaje się leki przeciwwirusowe (acyklowir, walacyklowir, famcyklowir) powstrzymujące namnażanie się wirusa oraz środki przeciwbólowe. Dodatkowo lekarz może zalecić miejscową aplikację kremów z kapsaicyną wraz z naświetlaniem laserem oraz plastrów z lidokainą w celu uśmierzenia bólu. Wskazane jest też przyjmowanie witamin z grupy B, odkażanie zmienionej chorobowy skóry i przyjmowanie dużej ilości płynów.

Prewencja

Szczepienie przeciwko ospie to główny czynnik profilaktyczny, który może pomóc nam w uniknięciu zachorowania na półpasiec. Należy też wystrzegać się kontaktu z chorującymi na ospę wietrzną. Szczególnie powinny o to zadbać kobiety w ciąży, gdyż każda choroba w tym wyjątkowym czasie to potencjalne zagrożenie dla płodu. Natomiast osoby zmagające się z półpaścem nie powinny przekłuwać, wyciskać, ani rozdrapywać pęcherzy, grudek i strupów, gdyż grozi to zakażeniem, a w konsekwencji wydłużonym ich gojeniem i bliznami.

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.