PRYSZCZE

Redakcja Dermatolog.pl, 4 listopada 2014

Pryszcze – opis choroby

Pryszcze to zwyczajowa nazwa wykwitu skórnego, którym charakteryzuje się trądzik pospolity (łac. acne vulgaris).

Podstawową przyczyną ich powstania jest zablokowanie mieszka włosowego pod wpływem:

  • łojotoku – gdy zwiększona produkcja łoju i nadmierne złuszczanie komórek nabłonka tworzą mikrozaskórniki w skórze;
  • bakterii – Propionibacterium acnes, które występując normalnie na powierzchni ciała, zaczynają żywić się nagromadzonym łojem i namnażać, wywołując stan zapalny wskutek przekształcenia łoju w wolne kwasy tłuszczowe o działaniu drażniącym.
  • hormonów – testosteronu i androgenów nasilających produkcję łoju (szczególnie w okresie dojrzewania, przed menstruacją i w trakcie menopauzy, gdy poziom androgenów jest naturalnie podniesiony).

Trądzik – a tym samym pryszcze – mogą rozwinąć się też wskutek przyjmowania niektórych leków (np. sterydów) i środków antykoncepcyjnych. Zaburzenia wewnątrzwydzielnicze, nadmierna potliwość bądź czynniki środowiskowe (jak kontakt z tłuszczem w warsztatach samochodowych czy restauracjach), a po części także stres i dziedziczność również mogą powodować trądzik pospolity.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

 

Objawy

Pryszcze zwykle zajmują skórę twarzy, karku, ramion, pleców i klatki piersiowej, przybierając postać:

  • zaskórników (tzw. trądzik niezapalny) – zaskórniki otwarte (wągry) z czarnym zakończeniu, czyli złuszczoną i rozłożoną melaniną (barwnik skóry) oraz zaskórniki zamknięte (prosak) z warstwą komórek nabłonkowych nad porem i mikroskopijnym otworem – ujście mieszka włosowego;
  • guzków, krostek lub grudek z czopem łojowo-rogowym i rumieniowym podłożem (tzw. trądzik zapalny) – powstają one z zaskórników wskutek pęknięcia ściany przewodu mieszka włosowego zatkanego nagromadzonym tam materiałem;
  • guzkowatych nacieków ropnych (tzw. trądzik guzkowo-torbielowaty) – rzadsza i zaawansowana forma, która pozostawia wklęsłe i wypukłe blizny.

 

Diagnostyka

Pryszcze (trądzik) to jedna z najpowszechniejszych przypadłości dermatologicznych. Niektórzy badacze twierdzą wręcz, że trądzik dotyczy 100% populacji (w tym 85% osób w wieku 12-20 lat, ale też dzieci i niemowląt oraz osób po 30. r.ż.). Dermatolog nie powinien więc mieć problemów z rozpoznaniem schorzenia na podstawie badania fizykalnego i wywiadu. Jednak ustalenie przyczyny wykwitów wymaga już szczegółowych badań.

 

Leczenie

Jeśli pryszcze nie są zapalne (zaskórniki), zazwyczaj wystarcza leczenie miejscowe z zastosowaniem maści i kremów o działaniu antybakteryjnym, przeciwzapalnym, złuszczającym martwy naskórek i wspomagającym odnowę komórek nabłonkowych oraz rozpuszczających tłuszcze i oczyszczających zatkane nimi pory. Jeśli jednak pryszcze mają charakter zapalny, konieczna jest terapia ogólnoustrojowa. Dermatolog zwykle zaleca wtedy doustne antybiotyki oraz leki hormonalne, a w ciężkich przypadkach – tzw. kwas 13-cis-retinowy bądź izotretinoinę (wywołują one jednak znaczne skutki uboczne).

 

Prewencja

Nie ma jednego sprawdzonego sposobu na trądzik. Osoby, u których wystąpiły pryszcze z pewnością powinny używać kosmetyków bez mydła, kwasu salicylowego czy alkoholu – substancje te wysuszają bowiem skórę, wzmagając łojotok. Wyciskanie zmian skórnych również jest niewskazane, gdyż nasila to stan zapalny, wydłuża czas gojenia wykwitów i podnosi ryzyko wystąpienia blizn. Zainfekowane pryszcze może otwierać tylko lekarz lub pielęgniarka, a usuwać zaskórniki – kosmetyczka bądź personel medyczny. Natomiast w codziennej diecie warto ograniczyć spożycie czekolady, pikantnych potraw i produktów wysokoprzetworzonych na rzecz tych z witaminą A, witaminami z grupy B, cynkiem, drożdżami i błonnikiem.

Related Post

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.