RAK SKÓRY

Redakcja Dermatolog.pl, 20 maja 2015

Rak skóry

to jedna z najczęstszych chorób nowotworowych, pojawiających się u ludzi rasy białej. Jak każdy nowotwór, tak i rak skóry nie atakuje od razu – poprzedzają go zazwyczaj zmiany przedrakowe. Jeśli zaobserwuje się u siebie niepokojące, długo utrzymujące się i trudne do zaleczenia zmiany na skórze, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza – wcześnie wykryty nowotwór może zostać w pełni wyleczony.

Rak skóry – rodzaje

Rodzaje nowotworu skóry specjaliści klasyfikują w zależności od typu komórek skóry, zaatakowanych chorobą. Najczęściej występujący rak skóry to:

  • rak podstawnokomórkowy – najpopularniejszy nowotwór skóry, charakteryzuje się miejscowym wzrostem oraz niewielką zdolnością do tworzenia przerzutów,
  • rak kolczystokomórkowy – tworzy się w komórkach keratynizujących, cechuje się gwałtownym, szybkim wzrostem oraz większą skłonnością do przerzutów,
  • czerniak – wywodzi się z komórek barwnikowych wytwarzających melaninę, jest bardzo złośliwy, charakteryzuje się szybkim wzrostem, licznymi przerzutami oraz niewielką podatnością na leczenie,
  • rak neuroendokrynny – inaczej zwanym rakiem z komórek Merkla, czyli komórek naskórka odbierających bodźce czuciowe, rzadko występujący, zazwyczaj u osób po 70. roku życia, bardzo złośliwy.

Dwa najczęstsze typy nowotworu skóry – rak podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy – posiadają wiele odmian, w zależności od charakteru czy wyglądu zmian skórnych.

Objawy

Rak skóry może dawać rozmaite objawy, różniące się w zależności od rodzaju nowotworu czy stadium jego zaawansowania. U wielu chorych obserwuje się małe, lśniące guzki otoczone charakterystycznym perełkowatym wałem, u innych pojawiają się czerwone, twarde plamy z tendencją do krwawienia. Na co przede wszystkim zwrócić uwagę, stosując profilaktykę? Na pieprzyki lub znamiona, których wcześniej u siebie nie widzieliśmy, o nieregularnym zabarwieniu lub asymetrycznym kształcie, a także na duże zmiany (powyżej 0,5 cm) i drobne ranki, które krwawią i długo nie chcą się zagoić. Rak skóry bywa również bardzo swędzący, jeśli ulegnie zainfekowaniu.

Diagnostyka

Podstawowe badanie oceniające możliwość występowania nowotworu skóry wykonuje lekarz pierwszego kontakty bądź dermatolog, który ogląda zmiany skórne i decyduje o ewentualnych dalszych działaniach. Stuprocentowe potwierdzenie diagnozy może przynieść jedynie badanie histopatologiczne całości zmienionej chorobą skóry, wraz z otaczającą ją tkanką zdrową. Niedopuszczalne jest wykonywanie biopsji cienkoigłowej czy wycinającej, która polega na zbadaniu tylko częściowo wyciętej zmiany.

Leczenie

Leczenie nowotworu skóry zależy od jego rodzaju oraz stopnia zaawansowania choroby. Do najczęściej wykorzystywanych metod leczenia należy:

  • zamrażanie – w przypadkach, gdy nowotwór zaatakował tylko powierzchnię skóry, możliwe jest jego zamrożenie ciekłym azotem; jest to metoda mało inwazyjna i nie wywołująca uciążliwych skutków ubocznych, możliwe jest jednak powstawanie pęcherzy, niekiedy owrzodzenia, które ustępuje po 2-3 tygodniach,
  • zeskrobanie – inaczej łyżeczkowanie, polega na znieczuleniu zmian chorobowych i dosłownym zeskrobaniu ich z powierzchni skóry, a później przypaleniu tkanki i przez to usunięciu pozostałości komórek rakowych,
  • wycięcie – zabieg chirurgiczny wykonywany w znieczuleniu miejscowym przy bardziej zaawansowanych stadiach choroby, niekiedy połączony z niewielkim przeszczepem skóry,
  • radioterapia – wykonywana w najbardziej zaawansowanych i złośliwych rodzajach nowotworu skóry, polega na cyklicznych (10-15 razy) zabiegach naświetlających.

Alternatywne, rzadziej stosowane metody leczenia raka skóry, to np. laseroterapia, aplikacja specjalnych kremów oraz terapia fotodynamiczna.

Prewencja

Najważniejszym elementem profilaktyki raka skóry jest unikanie promieniowana UV i maksymalne skrócenie czasu ekspozycji skóry na słońce, zwłaszcza przez osoby o jasnej karnacji, które są bardziej narażone na nowotwór. Zaleca się stosowanie kremów z filtrem przeciwsłonecznym, chronienie skóry przed słońcem oraz unikanie przebywania na słońcu w godzinach południowych.

Przed nowotworami, także skóry, uchronić może odpowiednia dieta i zdrowy tryb życia. Należy unikać alkoholu i papierosów, spożywać produkty bogate w polifenole (winogrona, jagody, oliwa z oliwek, herbata, orzechy, kakao, yerba mate) oraz regularnie uprawiać sport. Z każdą niepokojącą zmianą pojawiającą się na skórze warto też udać się do lekarza – wczesna diagnoza zwiększa szanse na całkowite wyleczenie.

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.