RÓŻYCA

Redakcja Dermatolog.pl, 4 listopada 2014

Różyca – opis choroby

Różyca jest zakażeniem bakteryjnym, wywoływanym przez włoskowca różycy (Erysipelothrix rhusiopathiae). Jest to jedna z częstszych chorób odzwierzęcych w Polsce. Różyca ludzi najczęściej występuje w postaci skórnej. Rzadsza i zdecydowanie bardziej niebezpieczna jest różyca posocznicowa. Ten typ przebiega zwykle z zapaleniem wsierdzia, co z kolei skutkuje wysoką śmiertelnością. Możliwe – ale niezwykle rzadko spotykane – są odmiany jelitowa i anginowa.

Różyca ludzi pojawia się jako skutek działalności włoskowca różycy, czyli bakterii powszechnie spotykanej na terenach wiejskich i w miejscach, gdzie hoduje się zwierzęta. Rezerwuarem włoskowca są głównie świnie i ryby, inne zwierzęta rzadziej. Bakteria jest odporna na czynniki środowiskowe – przeżywa takie zabiegi, jak wędzenie i peklowanie. Różyca ludzi pojawia się zazwyczaj w wyniku urazów skóry, które miały kontakt z kośćmi lub mięsem wieprzowym, a także ośćmi i łuskami ryb. Bakterią można się także zarazić przez kontakt z odchodami zwierzęcymi.

Włoskowiec różycy wywołuje głównie chorobę zakaźną zwierząt. Różyca zwierzęca rozprzestrzenia się również na ludzi. Różyca najczęściej dotyka osoby, które z powodów zawodowych mają styczność ze zwierzętami oraz z mięsem świń i ryb, a więc rolników, weterynarzy, rzeźników, kucharzy, rybaków, sprzedawców itp.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

 

Objawy

Różyca ludzi w odmianie skórnej przybiera postać charakterystycznego zakażenia przyrannego – w miejscu wniknięcia bakterii uwidacznia się zaczerwienienie i obrzęk. Bolesny rumień szerzy się obwodowo i jest wyraźnie oddzielony od zdrowej skóry. Dodatkowo pojawia się pieczenie i świąd nasilający się pod wpływem ciepła. Różyca często objawia się również bolesnością i obrzękiem okolicznych stawów oraz węzłów chłonnych. Wystąpić może też podwyższona temperatura. Zmiany skórne, którymi charakteryzuje się różyca ludzi, najczęściej zlokalizują się na dłoniach. Wynika to z faktu, że ta część ciała najczęściej ulega urazom mechanicznym u osób z grupy ryzyka. Kontakt ze zwierzętami również w większości wypadków odbywa się przez ręce.

Diagnoza

Różyca ludzi bywa często mylona z różą – ze względu na podobne objawy obu przypadłości. Dermatolog powinien więc dokładnie przyjrzeć się symptomom choroby i przeprowadzić szczegółowy wywiad z pacjentem. W diagnostyce schorzenia niezbędna jest współpraca chorego ze konsultującym go lekarzem. Jeśli pacjent zatai przed specjalistą fakt kontaktu z mięsem, kośćmi czy innymi produktami odzwierzęcymi, dermatolog może nie mieć przesłanek, aby stwierdzić, że choroba ma źródło odzwierzęce. A stąd już tylko krok do pomylenia jej z różą.
Różyca powinna być też uwzględniana w diagnostyce różnicowej zapaleń wsierdzia – zwłaszcza jeśli występują one u osób mających kontakt ze zwierzętami. Gdy pojawi się podejrzenie, że dolegliwości wywołuje różyca, trzeba niezwłocznie wykonać badania mikrobiologiczne.

 

Leczenie

Różyca wymaga leczenia penicyliną oraz cyprofloksacyną i imipenem. Jeśli choroba zostanie dobrze zdiagnozowana, a leki zostaną szybko zaaplikowane, różyca powinna ustąpić. Niezmiernie ważna jest prawidłowa diagnoza w przypadku niebezpiecznej choroby, którą jest różyca posocznicowa. Trzeba pamiętać bowiem, ze włoskowiec różycy jest odporny na glikopeptydy i aminoglikozydy, czyli antybiotyki stosowane przy podejrzeniu zapalenia wsierdzia. Błędne podanie tych leków nie tylko nie unieszkodliwi włoskowca, ale osłabiając organizm, pozwoli chorobie rozwijać się, co może skutkować nawet śmiercią pacjenta.

 

Prewencja

W przypadku chorób takich jak różyca ludzi profilaktyka opiera się na przestrzeganiu zasad BHP. Osoby, których zawód bezpośrednio wiąże się z przetwórstwem mięsa, powinny bardzo dbać o swój warsztat pracy . Nie mogą one dopuścić, by na ich ciele pojawiły się urazy. A jeśli do tego dojdzie, koniecznie muszą unikać kontaktu skaleczonego miejsca z produktami zwierzęcymi. Ważne jest więc stosowanie rękawic i odzieży ochronnej. Istotne jest także utrzymywanie czystości w chlewni i innych miejscach, gdzie przebywają zwierzęta. Szczególną ostrożność należy zachować latem, gdyż wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi bakterii włoskowca różycy.

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.