RUMIEŃ GUZOWATY

Redakcja Dermatolog.pl, 4 listopada 2014

Rumień guzowaty – opis choroby

Rumień guzowaty jest stanem zapalnym dotykającym skórę i tkankę podskórną. Chociaż może się zdarzyć, że ustąpi samoistnie, nie można go lekceważyć. Rumień guzowaty nie jest odrębną chorobą, ale objawem towarzyszącym wielu różnorodnym stanom chorobowym, wśród których znajdują się również śmiertelne schorzenia.

Rumień guzowaty mogą wywołać czynniki bakteryjne, takie jak prątki gruźlicy, paciorkowce, salmonelle, a także bakterie choroby odzwierzęce. Poza tym rumień guzowaty bywa skutkiem pojawienia się w organizmie wirusów, jak cytomegalowirus (CMV), wirus zapalenia wątroby typu B i C (HBV i HCV), a także wirus Epsteina-Barr oraz HIV.

Rumień guzowaty może być objawem sarkoidozy i nowotworów złośliwych, a także wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, gruźlicy, trądu, mononukleozy zakaźnej, choroby Leśniowskiego-Crohna oraz ziarniaka wenerycznego. Bywa też, że rumień guzowaty wynika z działalności pasożyta Toxoplasma gondii, który wywołuje toksoplazmozę. Rumień guzowaty towarzyszyć może również stanom zapalnym zatok, migdałków i kręgosłupa. Czasem zdarza się, że przypadłość jest skutkiem ubocznym stosowania leków, takich jak: sulfonamidy, salicylany, tetracykliny, gestageny i metamizol sodowy, a także środków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych. Rumień guzowaty częściej dotyka kobiet niż mężczyzn, pojawia się zwykle między 10 a 40 r. ż. U dzieci najczęściej wywołują go paciorkowce.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

Objawy

Rumień guzowaty objawia się guzkami powstającymi w tkance podskórnej. Mają one żywoczerwoną barwę, czasem z sinawym odcieniem. Zmiany występują zazwyczaj w dużych ilościach, a średnica każdej waha się od 1 do 10 cm. W niektórych przypadkach guzki zlewają się. Towarzyszy im ból i wysoka temperatura w zmienionych chorobowo miejscach.

Rumień guzowaty pojawia się się na podudziach i w okolicach kostek. Guzki tworzą się także na przedramionach i – rzadziej – w innych lokalizacjach. Objawy te często współistnieją z zapaleniem stawów. Generalnie guzki utrzymują się od kilku do kilkunastu dni. Następnie zmiany ustępują samoistnie i nie pozostawiają blizn. Mogą jednak wystąpić ponownie.

Diagnoza

Rumień guzowaty diagnozuje się w oparciu o analizę objawów klinicznych. Gdy te budzą jakieś wątpliwości, można dokonać biopsji skóry. Następnym etapem jest szukanie przyczyn zmian chorobowych. Dermatolog diagnozując rumień guzowaty, nierzadko musi skorzystać z konsultacji z innymi specjalistami. Rumień guzowaty jest bowiem objawem wielu poważnych schorzeń. W związku z tym potrzebny jest dokładny i szczegółowy wywiad z pacjentem, który powinien naprowadzić lekarza na trop choroby podstawowej.

Jeśli uda się ustalić jakieś hipotezy, trzeba je później sprawdzić za pomocą badań specjalistycznych pod kątem danej choroby. Wśród badań, które może zlecić lekarz, znajdują się się m.in.: morfologia krwi, badanie wskaźników sedymentacji erytrocytów, badanie odczynu antystrepolizynowego, a także badanie moczu, posiew z gardła czy rentgen klatki piersiowej i wiele innych. Proces dociekania, jaka choroba wywołała rumień guzowaty, wymaga od lekarza i pacjenta cierpliwości oraz spostrzegawczości. Często zdarza się, że pierwsze hipotezy nie potwierdzają się i przyczyny dolegliwości trzeba szukać dalej.

Leczenie

W przypadkach takich jak rumień guzowaty, leczenie jest nie lada wyzwaniem. Najważniejszą kwestią jest bowiem odnalezienie choroby będącej przyczyną występowania zmian skórnych i zastosowanie odpowiedniej dla owego schorzenia terapii. Rumień guzowaty wymaga również leczenia objawowego. Choremu podaje się w pierwszej kolejności niesteroidowe leki przeciwzapalne. Jeśli nie przynoszą one oczekiwanego rezultatu, stosuje się wówczas glikokortykoseroidy. Rumień guzowaty poddaje się też terapii z zastosowaniem okładów z 2-procentowego roztworu ichtiolu. Zmiany można smarować maściami, takimi jak: maść metanabolowa, metindolowa lub ichtiolowa oraz maściami zawierającymi heparynoidy lub sterydy.

Prewencja

Rumień guzowaty w niektórych wypadkach wywołują leki. W celu uniknięcia towarzyszących mu objawów skórnych warto wyrobić sobie nawyk konsultowania wszystkich przyjmowanych środków z lekarzem lub farmaceutą. Należy też pamiętać, ze wszelkie zmiany rumieniowe wymagają konsultacji z lekarzem. Wizyta u specjalisty potrzebna jest nawet wtedy, gdy zmiany ustępują lub ich nasilenie maleje. Jest bowiem bardzo prawdopodobne, że przyczyny, które je wywołują, są naprawdę poważne i groźne dla zdrowia.

Aby zapobiegać dolegliwościom takim jak rumień guzowaty, trzeba również dbać o odporność organizmu. Przypadłość często wynika bowiem z zaburzeń immunologicznych.

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.