ŚWIERZB

Redakcja Dermatolog.pl, 4 listopada 2014

Świerzb – opis choroby

Świerzb jest chorobą zakaźną, która dotyka ludzi we wszystkich grupach wiekowych i przedziałach społecznych. Szacuje się, że trapi on ok. 5% populacji. Choroba najczęściej szerzy się w miejscach, gdzie może dojść do bliskich kontaktów z innymi ludźmi. Stąd stosunkowo duża ilość zachorowań wśród uczniów. Powszechnie sądzi się, że utrzymywanie czystości może zapobiec chorobom takim jak świerzb. Przyczyny jego przenoszenia się nie zawsze są jednak związane są ze złymi warunkami socjoekonomicznymi. Często zdarza się, że świerzb dotyka tzw. dobre rodziny. Wystarczy bowiem, by ktoś z domowników miał kontakt z osobą chorą, by przysporzyć przykrych dolegliwości wszystkim współmieszkańcom. Trzeba jednak przyznać, że świerzb częściej spotyka się w miejscach przeludnionych, a także u ludzi, którzy w niewłaściwy sposób dbają o higienę.

Świerzb wywołuje ektopasożyt – roztocze Sarcoptes scabiei var

Hominis, zwane również świerzbowcem. Jest to pasożyt tak mały, że nie dostrzeże go ludzkie oko. Zauważyć można jedynie objawy skórne wywołane jego obecnością w organizmie. Jednak te widoczne są dopiero po kilku tygodniach.

Niestandardową formą choroby jest świerzb pęcherzowy. Świerzbowiec w tym przypadku wywołuje pęcherze, które łatwo pomylić z innymi chorobami. Świerzb pęcherzowy zdecydowanie częściej diagnozuje się u osób starszych.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

 

Objawy

Świerzb objawia się świądem skóry. Nasila się on zwłaszcza w nocy. Ponadto świerzb powoduje występowanie nor świerzbowcowych oraz wykwitów grudkowych. W niektórych przypadkach zachorowań pojawiają się pęcherze.

Swędzenie towarzyszące schorzeniu jest wynikiem nadwrażliwości na wydzieliny, wydaliny oraz jaja świerzbowca. Świerzb automatycznie wywołuje odruch drapania, wskutek którego pojawiają się przeczosy i wtórne nadkażenie skóry.

Świerzb powoduje zmiany, które lokalizują się zazwyczaj w przestrzeni międzypalcowej i w okolicach fałdów skórnych. Można je spotkać na tułowiu, w okolicach pępka i na pośladkach. U kobiet świerzb może również pojawić się na brodawkach sutkowych. Bywa też, że choroba atakuje okolice męskich narządów płciowych. U dzieci świerzb występuje głównie na dłoniach i podeszwach stóp. Zaś u osób, które należycie dbają o higienę, zmiany wywołane przez świerzb są mniej widoczne.

 

Diagnoza świerzba

Diagnozując świerzb, dermatolog musi uwzględnić różnicowanie wielu chorób. Świerzb może bowiem przebiegać podobnie, jak wiele innych dermatoz. Można go pomylić z pokrzywką, chorobą Dariera, opryszczkowym zapaleniem skóry, ziarniakiem grzybiastym czy pemfigoidem pęcherzowym. W wątpliwych przypadkach świerzb można zdiagnozować za pomocą badania histopatologicznego. Niektórym chorym lekarz zleca cytometrię przepływową.

 

Świerzb leczenie

Dermatolog dostosowuje terapię do stopnia zmian, które zaobserwuje na ciele pacjenta. Świerzb można leczyć za pomocą 10-procentowej maści siarkowej. Pacjentom podaje się również leki przeciwświądowe – prometazynę oraz doksepinę, a także środki przeciwhistaminowe. Dodatkowo można aplikować leki przeciwbakteryjne np. tetracyklinę. W cięższych przypadkach zaleca się glikokortykosteroidy (hydrokortyzon), a także cetyryzynę. W chorobach takich jak świerzb, leczenie można poszerzyć o miejscowe środki przeciwzapalne odkażające, a także natłuszczające.

 

Prewencja

Świerzb jest chorobą pasożytniczą, przenoszącą się z człowieka na człowieka. Dlatego też szczególną ostrożność należy zachować, gdy wiemy, że ktoś w otoczeniu został zaatakowany przez świerzbowca. Pasożyt wywołujący świerzb przenosi się przez bezpośredni kontakt z chorą osobą, a także – choć rzadziej – przez kontakt z jej rzeczami osobistymi – ubraniami, bielizną pościelową czy ręcznikiem. Należy więc unikać kontaktu z przedmiotami należącymi do osoby chorej. Jednak może być to utrudnione ponieważ od momentu zarażenia pasożytem do pierwszych objawów choroby mija kilka tygodni. Dlatego też, jeśli u któregoś z domowników pojawi się świerzb, należy niezwłocznie objąć terapią całą rodzinę.

 

Przeczytaj też:  Świerzb − domowe sposoby leczenia

 

Znajdź specjalistę