ŚWIERZBIĄCZKA

Redakcja Dermatolog.pl, 4 listopada 2014

Świerzbiączka – opis choroby

Świerzbiączka znana jest także pod nazwami atopowe zapalenie skóry i egzema. Choroba ta dotyka ok. 20 % populacji, pojawia się równie często u kobiet, jak i u mężczyzn. Świerzbiączka bardzo często objawia się u małych dzieci, a potem towarzyszy chorym przez lata. Schorzenie ma charakter przewlekły, trwa latami, a w jego przebiegu pojawiają się okresy, w których symptomy chorobowe są nasilone mniej lub bardziej. Atopowe zapalenie skóry wynika z zaburzeń w układzie immunologicznym, występuje wspólnie z uczuleniem pokarmowym, astmą lub katarem siennym.

Świerzbiączka swoją nazwę zawdzięcza uporczywemu i silnemu świądowi skóry. Jej objawy powodują, że niektórzy mylą ją z łuszczycą. Zmiany skórne, którymi charakteryzuje się świerzbiączka, wynikają z nadreaktywności skóry na różnorodne alergeny. Świerzbiączkę wywoływać mogą czynniki działające bezpośrednio na skórę lub takie, które najpierw dostają się do organizmu, a dopiero wtórnie odciskają swoje piętno na skórze. Świerzbiączka pojawia się więc, gdy skóra ma kontakt ze środkami drażniącymi i alergenami, takimi jak mydła i detergenty, a także rozpuszczalniki, konserwanty, a nawet wełna.

Atopowe zapalenie skóry może pojawić się również …

Gdy organizm ma kontakt z alergenami wziewnymi. Wśród nich wymienia się roztocza, a także pleśnie, pyłki oraz sierść zwierzęcą. Kolejnymi czynnikami, przez które powstaje świerzbiączka, są drobnoustroje, takie jak drożdżaki i dermatofity z gatunku Trichophyton. Egzema może być również reakcją organizmu na pokarmy. Równie dobrze zaszkodzić może dieta, w której pojawią się jajka, mleko, soja i orzechy, a także ryby i skorupiaki oraz pszenica. Jak wiele chorób skórnych świerzbiączka może też wystąpić wskutek stresu. Czynniki psychiczne i emocje nie są bezpośrednią przyczyną objawów, jednak mogą wpłynąć na ich wyzwalanie się.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

Objawy

Świerzbiączka powoduje zaczerwienienia i wypryski, którym towarzyszy świąd. Egzema w fazie podostrej objawia się ogniskami rumieniowymi, w obrębie których nasila się złuszczanie skóry. Pojawiają się w nich również przeczosy, czyli podłużne uszkodzenia naskórka, które po zagojeniu nie pozostawiają blizn. Atopowe zapalenie skóry w ostrej fazie charakteryzuje się ogniskami rumieniowymi, na których podłożu uwidaczniają się grudki, pęcherzyki i nadżerki. Gdy świerzbiączka przechodzi w stan przewlekły, zaobserwować można ogniska lichenizacji, inaczej liszajowacenia. Zmiany, które wywołuje atopowe zapalenie skóry, pojawiają się najczęściej na zgięciach łokciowych i kolanowych oraz na twarzy i szyi. Choć mogą obejmować też całe ciało.

 

Diagnoza

Świerzbiączka ma charakterystyczne symptomy, dlatego też dermatolog rozpoznaje ją po obejrzeniu zmian oraz przeprowadzeniu wywiadu z pacjentem. Wyzwaniem natomiast jest ustalenie, jakiego typu alergeny wywołują zmiany chorobowe. W tym celu pacjent musi skonsultować się z alergologiem, który może zlecić testy ustalające, jakie czynniki wpłynęły na to, że pojawiła się świerzbiączka.

 

Leczenie

Gdy pojawi się świerzbiączka, koniecznie trzeba wyeliminować z diety lub z otoczenia chorego przyczynę jej występowania, czyli alergen. Egzema leczona jest przede wszystkim miejscowo, a najważniejsze leki stosowane w tym celu to glikokortykosteroidy i inhibitory kalcyneuryny. Terapia miejscowa ma na celu zlikwidowanie objawów i ulżenie pacjentowi. Jeśli nie przynosi ona jednak oczekiwanych rezultatów, a świerzbiączka nie znika, należy zastosować terapię ogólną. W tym celu podaje się leki immunosupresyjne, modulujące odpowiedź immunologiczną, a także przeciwzapalne, antyhistaminowe oraz antybiotyki. Lekarz może podjąć się także przeprowadzenia odczulania, aby świerzbiączka nie powracała.

 

Prewencja

Świerzbiączka wynika z alergii, dlatego też niezmiernie ważne jest, by osoby uczulone unikały kontaktu z alergenami. Warto więc zwracać uwagę na to, co się je. Przygotowując posiłki należy unikać szkodliwych produktów. Ważne jest również czytanie składu gotowych pokarmów. Świerzbiączka może bowiem pojawić się np. wtedy, gdy osoba uczulona na gluten z pszenicy zje wędlinę. Z pozoru wydawać się może, że dla osób, które nie mogą jeść pszenicy, mięso powinno być bezpieczne. Trzeba jednak wiedzieć, że producenci wędlin dodają do nich gluten. Tego typu przykłady można mnożyć. Osoby, które wiedzą, że są na coś uczulone, muszą wykazywać się szczególną ostrożnością przy doborze menu. Ponadto ludzie, u których może pojawić się świerzbiączka, powinni z rezerwą podchodzić do detergentów i środków czystości – potencjalnie uczulających. Przy porządkach i innych pracach powinny więc używać rękawiczek. Ważne jest również stosowanie kosmetyków dostosowanych do potrzeb skóry, na której może pojawić się świerzbiączka.

Powiązane artykuły

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.