WRASTAJĄCY PAZNOKIEĆ

Redakcja Dermatolog.pl, 5 listopada 2014

Wrastający paznokieć – opis choroby

W trakcie wzrostu paznokcia może dojść do różnych zaburzeń tego procesu. Jednym z nich jest właśnie wrastający paznokieć, czyli zagięcie, a następnie wbijanie się jednego lub obu boków płytki paznokciowej w otaczające ją wały paznokciowe.

Wrastający paznokieć to problem, z którym borykają się głównie pacjenci w wieku 15-40 lat (częściej mężczyźni). Stąd wyróżnia się dwa zasadnicze typy tego schorzenia – młodzieńczy (płaska płytka z mięsistym wałem paznokciowym) oraz dorosły (wysklepiona płytka z tendencją do rolowania).

Wrastający paznokieć u dziecka czy starszej osoby również jest możliwy. W przypadku niemowlaków zwykle mamy do czynienia z tzw. pseudo wrastaniem, ustępującym w pierwszym roku życia.

Wrastające paznokcie mogą być efektem oddziaływania wielu czynników:

  • zmiany genetyczne;
  • zaburzenia mikrokrążenia (cukrzyca, niewydolność krążenia);
  • nieprawidłowe obcinanie paznokci (zbyt blisko skóry, „na okrągło”, z pozostawieniem ostrych, niespiłowanych rogów);
  • skaleczone wały paznokciowe (np. podczas wycinania skórek);
  • zbyt ciasne obuwie (powodujące stały nacisk na płytkę i zawijanie się jej bocznych krawędzi);
  • za luźne obuwie (skutkujące złamaniem czy wykruszaniem się płytki wskutek uderzeń o ściany buta);
  • wysokie obuwie oraz z wąskim czubkiem (wymuszające nienaturalny układ stopy i nacisk na płytkę paznokciową);
  • deformacje ortopedyczne (paluch koślawy, palce młotkowate, płaskostopie);
  • nieprawidłowa motoryka chodu;
  • niewłaściwa higiena paznokci (usuwanie brudu zgromadzonego pod płytką czubkiem nożyczek);
  • urazy mechaniczne (uderzenia czy przytrzaśnięcia paznokci).

Wrastający paznokieć palucha to najczęstsza postać tej dolegliwości. Wszystko dlatego, że paznokieć w tym miejscu jest najgrubszy i wrastając, najsilniej drażni okoliczne tkanki. Wrastające paznokcie innych palców stóp również się zdarzają, ale nie powodują tak silnych dolegliwości. Z kolei wrastające paznokcie u rąk występują niezwykle rzadko.

 

Objawy

Wrastający paznokieć to schorzenie, które rozwija się w trzech stadiach – z dolegliwościami o różnym stopniu nasilenia:

  • I stadium – rumień, obrzęk i niewielkie dolegliwości bólowe;
  • II stadium – rumień, obrzęk, wysięk i niepokojący ból;
  • III stadium – rumień, obrzęk, wysięk, ziarnina i silne dolegliwości bólowe.

Wszystkie te objawy są efektem podrażnienia tkanek miękkich wskutek wbijania się w nie paznokcia. Jako pierwsze daje o sobie znać odczucie, że noszone zwykle obuwie jest za ciasne. Zaraz potem pojawia się tkliwość palca oraz ból zlokalizowany w obrębie jednego lub obu boków paznokcia – ujawniający się podczas dotykania i chodzenia. Z czasem dolegliwości bólowe stają się ciągłe, a w miejscu zmian chorobowych zaczyna wydzielać się ropna treść.

Powodowany przez wrastające paznokcie bolesny odczyn zapalny jest niemożliwy do wyleczenia dopóki wrastający paznokieć podrażnia okoliczne tkanki. Gdy stan ten przedłuża się, organizm chorego wytwarza mechanizmy obronne w postaci ziarniny (zwanej potocznie „dzikim mięsem”) – czyli tkanki łącznej odgraniczającej zdrową skórę od wrastającego paznokcia. Ze względu na jej silne unerwienie i ukrwienie, ziarnina powoduje ból o wysokim nasileniu oraz miejscowe krwawienia. Natomiast jeśli pacjent zbagatelizuje objawy powodowane przez wrastający paznokieć, grożą mu nadkażenia bakteryjne, owrzodzenia oraz silne infekcje kości czy gangrena.

 

Diagnoza

Wrastający paznokieć nie wymaga szerokiej diagnostyki, gdyż zmiany obecne na zajętym chorobowo palcu są wystarczająco charakterystyczne. Dlatego dermatolog w postępowaniu diagnostycznym bazuje na wywiadzie i obserwacji pacjenta, koncentrując swoją uwagę na poszukiwaniach przyczyny dolegliwości.  

 

Leczenie wrastającego palca

Jeśli badający pacjenta dermatolog potwierdzi, że choremu doskwiera wrastający paznokieć, ocena zaistniałych u niego zmian chorobowych to punkt wyjścia przy doborze odpowiedniego sposobu leczenia. Lekarz ma bowiem do dyspozycji:

  • leczenie chirurgiczne:
  • metodą Barletta – przy braku powikłań infekcyjnych; przez wycięcie fragmentu skóry i tkanki podskórnej w kształcie elipsy wzdłuż bocznego brzegu palca;
  • metodą Quena – w przypadku zainfekowania zmian lub obecności ziarniny; przez wycięcie bocznego brzegu paznokcia z fragmentu wału paznokciowego;
  • metodą brzeżnej resekcji płytki paznokciowej – z potraktowaniem macierzy paznokcia fenolem;
  • metodą laserową – ze zniszczeniem fragmentu macierzy światłem laserowym po uprzednim, eliptycznym wycięciu wału paznokciowego;
  • metodą ekstrakcji paznokcia – przez usunięcie paznokcia; stosowane jedynie w najcięższych przypadkach;
  • tamponadą – przez umieszczenie za pomocą pęsety anatomicznej kawałka materiału nasączonego środkiem zapobiegającym infekcji; wsuwa się go pod boczny brzeg paznokcia (zabieg może wykonać wyspecjalizowana kosmetyczka);
  • szynowaniem – z wykorzystaniem elastycznej rurki, którą przecina się i wsuwa pod wrastający paznokieć tak, by oddzielić go od łożyska;
  • klamrowaniem – z wykorzystaniem klamr metalowych, drucianych czy z tworzywa w celu wyciągnięcia brzegów płytki paznokciowej i wyprostowaniu jej w trakcie procesu prostowania się klamry (zabieg korekcyjny wykonuje podolog).
  • leczenie zachowawcze:

 

Ponieważ wrastające paznokcie powodują znaczne dolegliwości bólowe, pacjent z pewnością będzie też potrzebował środków przeciwbólowych.

Prewencja

Profilaktyka wrastającego paznokcia sprowadza się do unikania czynników sprzyjających rozwojowi tej przypadłości. W tym celu należy właściwe – tj. prosto i dalej od skóry – obcinać paznokcie, czyścić je wacikiem nasączonym spirytusem, delikatnie usuwać skórki (najlepiej za pomocą specjalnego płynu), nosić dobrze dobrane obuwie itd. Warto uświadomić sobie, że paznokieć rośnie prostopadle, więc pozbawiając go rogów i zaokrąglając, otwieramy mu drogę do rozrostu w bok. Natomiast by wzmocnić kruche i łamliwe paznokcie z tendencją do wrastania, dobrze jest wzbogacić codzienną dietę w składniki mineralne typu cynk, magnez, siarka, krzem czy żelazo, a także witaminy z grupy B.

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.