ZAJADY (zapalenie kącików ust)

Redakcja Dermatolog.pl, 20 października 2017

Zajady – opis choroby

Zajady, czyli zapalenie kącików ust to problem powszechny, dotykający wielu ludzi bez względu na płeć czy wiek. Zajady rozpoczynają się miejscowym zaczerwienieniem oraz bólem, dlatego niezwykle często bywają mylone z opryszczką wywołaną zakażeniem wirusem Herpes. Kątowe zapalenie ust może pojawiać się jedno- lub obustronnie i trwa zazwyczaj do kilku dni.
zajady

Przyczyn powstawania zajadów jest wiele. Najczęściej są one wywołane miejscową infekcją bakteryjną lub grzybiczą. Kątowe zapalenie ust o takiej etiologii zwykle pojawia się w sezonie jesienno-zimowym. Spowodowane jest to naturalnym spadkiem odporności w tym okresie oraz przebywaniem w pomieszczeniach wypełnionych suchym, ogrzewanym kaloryferami powietrzem. Ponadto częste antybiotykoterapie, konieczne o tej porze roku, wyjaławiają florę bakteryjną predysponując do miejscowych infekcji takich jak zajady. Trzeba również pamiętać, że nieprawidłowa higiena jamy ustnej oraz sztucznych protez także może prowokować rozwój zapalenia. Rzadko wymienianie szczoteczki do zębów tworzą idealne środowisko do rozmnażania się chorobotwórczych mikroorganizmów.

Zdarza się, że nawracające zajady są objawem poważnych chorób ogólnoustrojowych np. cukrzycy, zakażenia wirusem HIV upośledzającym odporność. Osoby chorujące na anemię, niedożywione, stosujące jadłospis niepokrywający dziennego zapotrzebowania na żelazo, witaminę B i C znajdują się w grupie ryzyka rozwoju tych bolesnych zmian skórnych. Zapalenie kącików ust bywa również związane z alergią lub podrażnieniem np. nietolerowanym przez skórę kosmetykiem. Leki wysuszające skórę np. kwasy stosowane miejscowo bez zachowania bezpiecznego marginesu wokół ust oraz terapia antytrądzikowa izotretynoiną doustną także narażają na tworzenie się nadżerek.

 

Objawy

Podstawowym objawem klinicznym zajadów jest czerwona nadżerka, która rozwija się w kąciku ust, nieregularnie naciekając skórę wokół nich. Zaczerwienieniu towarzyszą drobne, jednak bardzo bolesne pęknięcia, które często utrudniają jedzenie oraz picie. Gdy zajady wywołane są infekcją grzybiczą widoczny jest biało-szary, swędzący nalot będący podłożem ubytku błony śluzowej ust. Zmianom skórnym zwykle nie towarzyszy krwawienie. Zakażenie bakterią- gronkowcem złocistym zwraca uwagę miodowym strupem pokrywającym owrzodzenie oraz miejscowym łuszczeniem się naskórka. Brak pęcherzyków wypełnionych przejrzystym płynem pozwala trafnie odróżnić typowe zajady od wirusowej opryszczki.

Diagnoza zajadów

Rozpoznanie zajadów opiera się na badaniu polegającym na dokładnym obejrzenia zmian skórnych. Ze względu na odmienne leczenie zapalenie kącików ust zawsze należy różnicować z opryszczką wargową. Tę drugą charakteryzuje silniejszy ból, świąd oraz pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym. Dodatkowo ubytek błony śluzowej jest znacznie mniejszy niż w przypadku klasycznych zajadów.

 

Leczenie zajadów

By przyspieszyć gojenie się nadżerek warto korzystać z kremów lub maści zawierających witaminy B, C, przeciwgrzybiczny klotrimazol, przeciwzapalny hydrokortyzon oraz kwas mlekowy. Preparaty takie powinny w swoim składzie zawierać także substancje zmiękczające i okluzyjne. Jeżeli maść bazuje na sterydzie, czyli hydrokortyzonie należy stosować ją według konkretnych zaleceń zawartych w ulotce.

Domowymi sposobami na walkę z zajadami jest:

  • picie mleka z rozpuszczonymi drożdżami (źródło witamin z grupy B),
  • przykładanie do kącików ust czosnku lub plasterków zielonego ogórka (działanie miejscowo przeciwzapalne)
  • wprowadzenie do diety produktów bogatych w witaminę B i C.

Jeżeli leczenie nie przyniesie efektów po około dwóch tygodniach lub zajady będą często nawracały, należy udać się do lekarza ogólnego lub dermatologa.

 

Prewencja

Odpowiednia higiena jamy ustnej oraz zbilansowana dieta uzupełniająca niedobory pokarmowe i poprawiająca wydolność układu odpornościowego są podstawą skutecznej profilaktyki przeciwko zajadom. Warto również zadbać o suplementację witamin z grupy B oraz właściwą pielęgnację ust pomadkami ochronnymi.

Znajdź specjalistę