ZANOKCICA

Redakcja Dermatolog.pl, 5 listopada 2014

Zanokcica – opis choroby

Zanokcica należy do grupy schorzeń paznokci, a właściwie wału paznokciowego (popularnie zwanego „skórką”), który otacza płytkę paznokciową. Stan zapalny rozwijający się w obrębie tych tkanek to właśnie zanokcica. Zmiany te wywołują głównie bakterie, ale też grzyby, które wnikają do skóry w miejscu przerwania jej ciągłości.

Medycyna rozróżnia dwa typy tej dolegliwości:

  • zanokcica ostra – wskutek zakażenia bakteryjnego (gronkowcem lub paciorkowcem, np. Staphyloccocus aureus czy Pseudomonas aeruginosa), ale też o podłożu urazowym – skaleczenie wału paznokciowego, zakłucie skóry wokół paznokcia, nieumiejętne wycięcie skórek podczas zabiegów manicure i pedicure, niewłaściwe obcinanie paznokci skutkujące ich wrastaniem, a w konsekwencji podrażnieniem okolicznych tkanek;
  • zanokcica przewlekła – wskutek zakażenia grzybicznego (drożdżakami, np. Candida albicans), na tle cukrzycowym lub w wyniku nadmiernego moczenia rąk.

 

Zanokcica może wystąpić zarówno w okolicach paznokci rąk, jak i stóp oraz w każdej grupie wiekowej. Jednak zanokcica u dzieci zdarza się dość często, gdyż u maluchów łatwo o skaleczenia podczas zabawy, urazy wskutek samodzielnego skubania skórek czy zbyt głębokiego wycinania ich przez rodziców.

Zanokcica u dzieci bywa też konsekwencją ssania kciuka, gdyż długie moczenie skóry okolic paznokcia sprzyja zakażeniu.

 

Objawy

Zaczerwienienie wału paznokciowego, tkliwość i pulsujący ból w tej okolicy to pierwsze symptomy schorzenia. Następnie uwidacznia się bolesny, czerwony obrzęk wału paznokciowego, a pod wpływem ucisku zaczyna z niego wyciekać żółta, ropna wydzielina. Dodatkowo – jeśli zanokcica rozwinęła się wskutek zakażenia bakterią Pseudomonas – paznokieć przybiera zieloną barwę.

Postępująca i nieleczona zanokcica potrafi zająć macierz pod paznokciem, a nawet tkanki głębiej położone. Zaniedbanie tego stanu może doprowadzić do ogólnego zakażenia organizmu oraz zmian estetycznych w obrębie paznokci w postaci zgrubień, bruzd, rozwarstwień oraz białych czy brązowych przebarwień na płytce. Przypadłość grozi też zejściem paznokcia wskutek nagromadzenia się ropy pod płytką paznokciową, oddzielającą ją od podstawy. I choć ostatecznie odrasta nowy paznokieć, zwykle jest on zdeformowany.

 

Diagnostyka

Wczesne rozpoznanie choroby w oparciu o wywiad z pacjentem może gwarantować pełne wyzdrowienie. Ponadto lekarz może pobrać od pacjenta materiał biologiczny (z ropnia), by drogą badań laboratoryjnych na obecność grzybów i bakterii dookreślić podłoże schorzenia.

 

Leczenie

Pierwszą pomocą w terapii zanokcicy jest prosta, domowa metoda moczenia zainfekowanego palca w roztworze ciepłej wody z szarym mydłem, które działa przeciwobrzękowo i przeciwzapalnie oraz umożliwia odpływ nagromadzonej ropy. Jeśli takie 3-4 krotne kąpiele dziennie nie skutkują poprawą, a objawy nasilają się, pomocy choremu powinien udzielić dermatolog. Często wystarczy zastosować specjalne środki do kąpieli i/lub antybiotykoterapię doustną. Natomiast gdy stan zapalny szerzy się wokół całego paznokcia, a ropa wdziera się pod płytkę paznokciową, wsparcie, którego udziela dermatolog może okazać się niewystarczające. W takich sytuacjach wymagana jest już interwencja chirurgiczna.

Chirurg w znieczuleniu miejscowym przeprowadzi zabieg podniesienia wału paznokciowego, wykonana otwór w płytce paznokciowej lub nacięcie pęcherza, co umożliwi odpływ nagromadzonej tam treści ropnej. Po zabiegu pacjentom zwykle podaje się też antybiotyk celem oczyszczenia organizmu z bakterii i zapobiegnięcia ewentualnym nawrotom choroby. Konieczne jest też czasowe unieruchomienie palca i sięgnięcie po okłady wysuszające z płynem antyseptycznym. Natomiast gdy pacjenta dotyka przewlekła zanokcica, leczenie zwykle opiera się na stosowaniu kremów i maści przeciwgrzybicznych np. z ketokonazolem w składzie oraz wspomagającej diecie niskocukrowej. W tym przypadku odradza się też moczenie palców, gdyż sprzyja to wtórnym nadkażeniom.

 

Prewencja

Zanokcica to choroba, której można uniknąć przez stosowanie się do kilku podstawowych zasad profilaktycznych. Kluczową rolę odgrywa tu właściwe obcinanie paznokci oraz rezygnacja z głębokiego wycinania skórek na rzecz odsuwania ich specjalną łopatką. Należy też powstrzymać się od obgryzania paznokci i skórek. Do prac domowych warto zakładać rękawiczki ochronne, by uniknąć skaleczeń, a po kąpieli – dokładnie osuszać dłonie i stopy, by nie stwarzać drobnoustrojom okazji do rozwoju w wilgotnym środowisku.

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.