ZAPALENIE BRZEGÓW POWIEK

Redakcja Dermatolog.pl, 5 listopada 2014

Zapalenie brzegów powiek – opis choroby

Zapalenie brzegów powiek (łac. blepharitis) to schorzenie występujące z dużą częstotliwością (szczególnie u osób po 60 r.ż.) i z różnorakich przyczyn.

Stan zapalny skóry tej okolicy oraz gruczołów powiekowych mogą wywołać:

  • bakterie saprofityczne (bytujące na skórze głowy i w brwiach);
  • czynniki drażniące oczy w środowisku pracy (dym w kopalni, pył przy pracach remontowych, środki chemiczne w laboratorium);
  • zakażenie nużeńcem (pierwotniak żyjący w mieszkach włosowych);
  • wady wzroku (np. astygmatyzm);
  • nadmierna produkcja łoju przez powiekowe gruczoły łojowe (często wskutek przebytego łojotokowego zapalenia skóry głowy);
  • choroby podstawowe (trądzik różowaty, cukrzyca);
  • spadek odporności (wskutek choroby lub przyjmowanych leków);
  • nieprawidłowe nawyki higieniczne (rzadkie mycie rąk, tarcie oczu);
  • niedożywienie;
  • alergia (np. na roztocze kurzu, sierść i ślinę zwierząt, składniki kosmetyków, pyłki roślin).

Dodatkowo zapalenie brzegów powiek może dotyczyć ich wewnętrznej lub zewnętrznej części. Tzw. przednie zapalenie brzegów powiek obejmuje obszar u podstawy rzęs i najczęściej jest skutkiem zakażenia gronkowcem lub współwystępuje z łupieżem. Natomiast tylne zapalenie brzegów powiek zajmuje ich wewnętrzne, wilgotne powierzchnie, a powstaje zwykle jako skutek nadmiernego wydzielania gruczołów łojowych czy w przebiegu chorób skóry typu accne rosacea.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

Objawy

Pacjent, który zgłasza się do lekarza (jest nim zwykle okulista, ale też dermatolog lub lekarz pierwszego kontaktu) z tą dolegliwością, uskarża się głównie na zaczerwienie i obrzęk brzegów powiek, suchość oka, jego pieczenie i swędzenie oraz uczucie obecności ciała obcego pod powieką. Jeśli chorego trawi przednie zapalenie brzegów powiek, dodatkowo wzdłuż rzęs widoczne są drobne, żółte łuseczki (złuszczony naskórek). W stanach przewlekłych może powstać owrzodzenia tych okolic. Czasem dochodzi też do utraty rzęs, zajęcia rogówki czy wystąpienia zapalenia spojówek.

Z kolei, gdy u pacjenta stwierdza się tylne zapalenie brzegów powiek, objawy przybierają postać drobnych łusek, a następnie strupków w obrębie powiek oraz łzawienia, światłowstrętu i świądu. Natomiast gromadząca się na powiekach wydzielina powoduje sklejanie się rzęs. Jeśli gruczoły łojowe ulegną zatkaniu lub stanowi zapalnemu, dochodzi do rozwoju kolejnych dolegliwości – jęczmienia lub gradówki.

 

Diagnostyka

Bez względu na to, kto diagnozuje pacjenta – okulista czy dermatolog – w rozpoznaniu schorzenia kluczową rolę odgrywa wywiad oraz ocena zmian chorobowych. Lekarz z pewnością zapyta o związek objawów z porą dnia czy roku (wykluczenie alergii), występowanie innych chorób (trądzik różowaty, łojotokowe zapalenie skóry) i zażywane leki oraz warunki pracy. Dodatkowo okulista może wykonać standardowe badania ostrości wzroku, pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz badanie w lampie szczelinowej. Specjalista powinien też wykluczyć zmiany nowotworowe powiek, które w początkowych stadiach mogą objawiać się podobnie jak zapalenie brzegów powiek.


Leczenie  zapalenia brzegów powiek

Jeśli uda się ustalić, jaki czynnik wywołał zapalenie brzegów powiek, leczenie przyczynowe powinno być punktem wyjścia w terapii schorzenia. Obok tego istotna jest codzienna higiena oka – kilkukrotne przemywanie powieki ruchami okrężnymi sterylnym i nawilżonym w przegotowanej wodzie wacikiem. Wszystko w celu usunięcia wydzieliny i wyregulowania pracy gruczołów łojowych. Czynność należy poprzedzić około 10-minutowym ciepłym okładem stosowanym na oczy, co znacznie ułatwia późniejsze starcie zakażonej treści. U wielu osób już te podstawowe czynności przynoszą znaczną poprawę.

Lekarz może również zalecić stosowanie (po uprzednim oczyszczeniu oczu) maści lub kropli z antybiotykiem. W cięższych przypadkach pacjentom przepisuje się miejscowe glikokortykosteroidy.

 

Prewencja

 Uniknięcie zachorowania na zapalenie brzegów powiek jest możliwe tylko na drodze właściwej higieny oka, wystrzegania się czynników drażniących oraz leczenia chorób podstawowych. Należy pamiętać więc o korzystaniu z czystych ręczników i dotykaniu okolic oczu zawsze umytymi rękami. Ponadto warto sięgać po sprawdzone i nieuczulające kosmetyki. Zaś osoby pracujące przed komputerem powinny nawilżać oczy preparatami typu sztuczne łzy, by wspomóc działanie aparatu ochronnego narządu wzroku.

Jeśli jednak zdarzy się nam taki epizod chorobowy, trzeba koniecznie zrezygnować z makijażu i soczewek kontaktowych oraz unikać zadymionych pomieszczeń – wszystkie mogą podrażniać oko i zaostrzać objawy. Z drugiej strony leczenie warto wspomóc dietą bogatą w nienasycone kwasy tłuszczowe.

Znajdź specjalistę