ZAPALENIE MIESZKA WŁOSOWEGO

Redakcja Dermatolog.pl, 5 listopada 2014

Zapalenie mieszka włosowego – opis choroby

Stan zapalny rozwijający się w okolicach ujścia mieszka włosowego – wąskiego kanału w skórze, z którego wyrasta włos – funkcjonuje w medycynie pod łacińską nazwą folliculitis, czyli zapalenie mieszka włosowego. Zmiany chorobowe początkowo obejmują tutaj tylko ujście mieszka (charakter powierzchniowy schorzenia), z czasem mogą zająć jego całość wraz z otoczeniem (charakter głęboki).

Zapalenie mieszka włosowego mogą wywołać dwojakie czynniki:

  • infekcyjne: bakterie – głównie gronkowiec złocisty, który u części osób występuje bezobjawowo na powierzchni skóry i błon śluzowych – ale też dermatofity odpowiadające za rozwój grzybicy, wirus opryszczki czy nużeniec (pasożyt);
  • nieinfekcyjne: leki przyjmowane w przebiegu trądziku pospolitego (np. miejscowe kortykosteroidy) lub też ekspozycja na słońce.

Zakażeniu bakteryjnemu sprzyjają duża wilgotność (potliwość) oraz maceracja skóry (mikrouszkodzenia wskutek oddziaływania wilgoci). Natomiast podrażnienia skóry wywołane depilacją lub goleniem otwierają drobnoustrojom drogę do wnętrza organizmu. W efekcie układ immunologiczny uruchamia reakcję obronną i inicjuje zapalenie mieszków włosowych.

Źródło zdjęć: DermNet NZ

Objawy

Zapalenie mieszka włosowego charakteryzuje się obecnością pęcherzy ropnych – fakultatywnie z przebitym włosem – o trwałej i napiętej pokrywie oraz otoczonych czerwonym rąbkiem zapalnym. Inną alternatywą jest wykwit w postaci guzków. Zmiany chorobowe mogą być rozsiane lub tworzyć skupiska, wywoływać świąd oraz pojawiać się w ciągu kilku godzin, by zniknąć w trakcie paru kolejnych dni bez pozostawienia blizn. U chorych z osłabioną odpornością objawom podstawowym czasem towarzyszą też osłabienie i gorączka.

Zapalenie mieszka włosowego na nogach, twarzy, owłosionej skórze głowy, górnej części tułowia, ramionach bądź pośladkach i okolicach łonowych to najczęstsze postaci tego schorzenia. Odmiana przewlekła – tzw. figurówka – zwykle lokuje się na udach (u mężczyzn). Dodatkowo zapalenie mieszka włosowego po goleniu czy zapalenie mieszka włosowego po depilacji nasilają się, gdy tylko powtarzamy te czynności. Goląc się czy depilując, przenosimy bowiem bakterie w inne miejsce i infekujemy nowe mieszki.

 

Diagnostyka zapalenia mieszka włosowego

Podstawowe badanie fizykalne oraz palpacyjne (dotykiem) zwykle wystarczą do postawienia prawidłowej diagnozy przez lekarza pierwszego kontaktu. Dermatolog bywa pomocny zwykle wtedy, gdy zmiany są rozległe i nasilone. Przydatne jest też pobranie wymazu z obecnego na skórze wykwitu. Obraz mikroskopowy preparatu po uprzednim jego zabarwieniu powinien potwierdzić obecność chorobotwórczych bakterii. Natomiast wynik antybiogramu będzie dla lekarza cenną wskazówką przy dobieraniu właściwych dla pacjenta leków. W celach diagnostycznych lekarz może również zlecić podstawowe badania laboratoryjne – morfologię, OB i CRP.

Leczenie

Zapalenie mieszków włosowych o podłożu bakteryjnym zwalcza się antybiotykami (bacytrocyna, detreomycyna, erytromycyna, neomycyna, mupirocyna, neomycyna, tetracyklina). Początkowo dermatolog zaleca stosowanie maści do użytku miejscowego, a gdy objawy nie ustąpią po kilku dniach – włącza się antybiotykoterapię ogólnoustrojową (doustną). Zapalenia mieszka włosowego nie należy bagatelizować, gdyż zmiany chorobowe mogą stać się przewlekłe (figurówka) lub przybrać postać czyraków. W obu przypadkach terapia jest już długotrwała i trudna.

 

Prewencja

W celach profilaktycznych warto unikać ciasnej, drażniącej powierzchnię ciała odzieży czy bielizny. Dezynfekcja maszynki do golenia i/lub depilatora również jest obowiązkowa. Weryfikacji podlegają też stosowane codziennie kosmetyki – te z dodatkiem sztucznych barwników czy alkoholu należy zastąpić preparatami neutralnymi i nieperfumowanymi. Istotna jest także właściwa higiena osobista – codzienne mycie się, zmiana ubrania oraz redukcja potliwości.

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.