ZASTRZAŁ

Redakcja Dermatolog.pl, 5 listopada 2014

Zastrzał – opis choroby

Zastrzał (łac. panaritium) stanowi 90% zmian ropnych powstających w obrębie rąk, choć zastrzał na palcu stopy również jest możliwym obliczem tej choroby. W tym przypadku mamy do czynienia z ostrym, ropnym zapaleniem rozwijającym się na podłożu bakteryjnym w obrębie palców dłoni czy śródręcza. Natomiast bezpośrednim powodem zakażenia jest wcześniejszy uraz w postaci zadrapania lub ukłucia. Umożliwiają one drobnoustrojom przedostanie się do organizmu. Jeśli powierzchnię palca uszkodzi niesterylna igła, kolec roślinny lub też drzazga, w 2-3 godziny od zajścia w miejscu zranienia formuje się ropień.

Zastrzał na palcu lokalizuje się najczęściej w obrębie jego opuszki. Generalnie ta postać schorzenia – tj. gdy zmiana chorobowa zajmie wewnętrzne części palców i dłoni – jest groźniejsza. Choroba postępuje wtedy szybko, zajmuje coraz głębiej położone tkanki i w efekcie może grozić upośledzeniem funkcji ręki. Natomiast zmiany obejmują grzbietowe powierzchnie palców lub dłoni, zwykle nie powodują powikłań, choć mogą wyglądać groźnie i przeobrazić się w czyraka.

 

Objawy zastrzału

Zaczerwieniony, gorący, obrzęknięty i wrażliwy na dotyk palec (tudzież rzadziej – inna część dłoni) o napiętej skórze to pierwsze, widoczne objawy, które potwierdzają, że u pacjenta wystąpił zastrzał

. Charakterystycznym dla tej dolegliwości jest również silny, rwący i pulsujący ból, który nasila się pod wpływem bezwiednego opuszczenia ręki.

Dalsze objawy zależą już od poszczególnych typów schorzenia, których rozróżnienie wynika z bezpośrednio z odmiennych lokalizacji zmian chorobowych:

  • zastrzał skórny – zlokalizowany pod zgrubiałym naskórkiem, sygnalizują go obrzęk, zaczerwienie, ocieplenie oraz pulsujący ból, szczególnie silny w nocy;
  • zastrzał podskórny – zajmuje tkankę podskórną i jest pierwszym stadium zakażenia głębiej położonych tkanek, daje podobne objawy jak zastrzał skórny wraz z bólem nasilającym się podczas opuszczania kończyny czy wskutek ucisku;
  • zastrzał ścięgnisty – jest efektem uszkodzenia pochewki lub szerzenia się zakażenia skórnego, przejawia się natomiast przykurczem oraz bolesnością ścięgien (szczególnie podczas prób prostowania palca), może też dojść do martwicy ścięgien;
  • zastrzał kostny – zapalenie kości i paliczków, które objawia się gorączką i dreszczami, bólem, obrzękiem i zaczerwieniem palca oraz demineralizacją paliczka (najczęściej końcowego);
  • zastrzał stawowy – przejawia się bólem, obrzękiem i zaczerwieniem stawu, grozi ograniczeniem jego ruchomości i pojawieniem się przetoki ropnej, wszystkiemu towarzyszą dreszcze i gorączka.

 

Diagnostyka

Dermatolog z reguły rozpoznaje zastrzał w oparciu o wywiad z pacjentem oraz stwierdzenie charakterystycznych dla schorzenia objawów. Zidentyfikowanie typu przypadłości pozwala dobrać odpowiednią metodę leczenia – w zależności od lokalizacji zmian chorobowych.

Zastrzał – Leczenie

Jeśli u pacjenta stwierdzi się zastrzał

Leczenie farmakologiczne zwykle nie wystarcza. Dlatego dermatolog zazwyczaj kieruje chorego do chirurga, który wykona odpowiedni zabieg:

  • zastrzał skórny i podskórny – nacięcie powłok skórny i usunięcie ropy;
  • zastrzał ścięgnisty – otworzenie pochewki i zastosowanie drenażu przepływowego;
  • zastrzał kostny – dłuższe unieruchomienie palca i antybiotykoterapia;
  • zastrzał stawowy – usunięcie trwale uszkodzonych tkanek oraz treści ropnej, następnie antybiotykoterapia.

Wszystko dzieje się w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym, dzięki czemu pacjent nie odczuwa dyskomfortu związanego z bólem. Wymaz pobrany z treści ropnej zostaje skierowany na badania i poddany atybiotykobiogramowi. Dzięki temu można ustalić przyczynę zmian oraz zalecić odpowiedni antybiotyk, który wspomoże organizmowi w zwalczeniu zakażenia. Tylko w niektórych przypadkach – gdy nie następuje odbudowa tkanki kostnej – dokonuje się resekcji części palca. Zaś na niewielkie zastrzały mogą pomóc okłady z sody oczyszczonej.

 

Prewencja

Ostrożność to najlepszy środek zapobiegający zachorowaniu na zastrzał. Dlatego też warto zabezpieczać palce i dłonie przed różnego rodzaju uszkodzeniami. Do tego celu należy używać rękawiczek ochronnych podczas prac domowych czy ogrodowych. Istotna jest też właściwa i delikatna pielęgnacja dłoni, utrzymywanie ich w czystości oraz ochrona przed nadmiernym moczeniem, które może sprzyjać zakażeniom.

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.