ZWYRODNIENIE

Redakcja Dermatolog.pl, 5 listopada 2014

Zwyrodnienie – opis choroby

Gdy w ustroju dochodzi do zaburzeń przemiany materii, w komórkach (bądź w istocie międzykomórkowej) gromadzą się substancje zwykle tam niewystępujące lub obecne, ale w mniejszej ilości (jak białko, węglowodany, tłuszcze, składniki mineralne, śluz czy barwnik).

W efekcie w organizmie zaczynają postępować zmiany zwyrodnieniowe. Tym samym zwyrodnienie (łac. degeneratio) jest niczym innym, jak skutkiem zaistniałych nieprawidłowości – zaburzeniem jakościowym, które objawia się upośledzeniem funkcji tkanek i czynności narządów.

Zwyrodnienie uznaje się za zmianę wsteczną, czyli taką, gdzie w wyniku rzeczonej zmiany następuje zaburzenie struktury i funkcji dotychczas prawidłowo zbudowanego i właściwie pracującego narządu. Natomiast przyczyną tego procesu jest tło chorobowe.

Objawy

Medycyna rozróżnia wiele typów tej przypadłości, za którymi stoją różne objawy – zależne od rodzaju schorzenia:

  • zwyrodnienie białkowe
  • szkliste – odkładanie się białka w zrębie narządów;
  • włóknikowate – fibrynoid (włóknik) w tkance łącznej i błonie śluzowej;
  • skrobiowica – białka przypominającego skrobię w tkankach;
  • amyloid – białka odkładane w naczyniach krwionośnych;
  • rogowe – nadmiar kreatyny, która stymuluje powstawanie komórek naskórka i nabłonka błon śluzowych, a w końcu ich rogowacenie;

Najczęstsza postać tego typu schorzeń to zwyrodnienie stawów towarzyszące reumatoidalnemu zapaleniu stawów, zesztywniającemu zapaleniu stawów kręgosłupa, chorobie Crohna, a także powiększenie i stwardnienie narządów (wątroba, nerki, serce) oraz ich niewydolność, obrzęk, ból.

Do zmian skórnych należą: modzele, nagniotki, rogi skórne;

  • zwyrodnienie tłuszczowe
  • wywołane przez tłuszcze proste lub złożone, gromadzące się w obrębie narządów i upośledzające ich funkcje. Możliwe też odkładanie się złogów cholesterolu w skórze, kamieniach żółciowych czy ścianach tętnic (miażdżyca); zmianom chorobowym towarzyszą dolegliwości bólowe, ból wieńcowy i podwyższone ciśnienie krwi.
  • glikogonowe z nagromadzeniem się glikogenu w komórkach (cukrzyca, nadczynność tarczycy);
  • mukopolisacharydoza (MPS) – rzadkie zaburzenie przemiany glikozaminoglikanów;
  • zaburzenia wydzielania śluzu z jego nagromadzeniem się w jelitach, oskrzelach (mukowiscydoza) czy tkance podskórnej (nadczynność tarczycy);
  • skutkujące niedoborem istotnych składników mineralnych (głównie wapnia) w organizmie (osteoporoza, krzywica). Może też dojść do utworzenia kamieni w narządach jamowych, jak moczowody, pęcherzyk żółciowy (kamica) lub powstania złogów kwasu moczowego i moczanów w stawach czy skórze (dna moczanowa);
  • z możliwym miejscowym (znamiona wrodzone i nabyte, piegi) lub ogólnoustrojowym (choroba Addisona) nagromadzeniem melaniny. Inną opcją jest niedobór tego barwnika (bielactwo, albinizm) objawiające się jasną, wręcz białą skórą.
  • pozostałymi zwyrodnieniami barwnikowymi są: alkaptonuria (ciemna tkanka chrzęstna ucha czy nosa), hemochromatoza (szarobrązowa skóra twarzy), hemosyderoza (odkładanie się żelaza zawartego w białkach, zwykle w wątrobie) oraz porfirie (zaburzenia enzymów w tzw. szlaku porfiryn skutkujące głównie bólem brzucha).
  • zwyrodnienie węglowodanowe
  • zwyrodnienie śluzowe
  • zwyrodnienie mineralne
  • zwyrodnienie barwnikowe

Diagnoza

Zwyrodnienie wymaga diagnostyki opartej o interpretację objawów klinicznych oraz ewentualnych wyników zleconych badań. Jedne i drugie są zależne od typu choroby, która dotyka pacjenta. Wobec tego tylko w części przypadków dermatolog będzie jedynym konsultującym chorego lekarzem.

 

Leczenie

Terapia schorzenia jest zależna od choroby, w przebiegu której nastąpiły zmiany zwyrodnieniowe.

 

Prewencja

Ze względu na fakt, że zwyrodnienie stawów zajmuje szczególne miejsce wśród licznych typów zwyrodnień, w celu obniżenia ryzyka wystąpienia tej dolegliwości zaleca się dbałość o prawidłową postawę ciała, by nie obciążać stawów i kręgosłupa. Ponadto działanie prewencyjne wykazuje dieta bogata w witaminy, szczególnie w witaminę C, która zapobiega patologicznym zmianom w kościach). Istotna jest również kontrola wagi i zrzucanie jej nadwyżek.

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.