Zabiegi

Usuwanie znamion barwnikowych (tzw. pieprzyki)

Usuwanie znamion barwnikowych nie należy do …

Praktyk częstych i stosowanych w każdym przypadku stwierdzenia obecności tych zmian na ciele. Jednak wycięcie pieprzyków stanowi istotny element profilaktyki czerniaka. Oznacza to, że każde znamię o cechach zezłośliwienia oraz narażone na czynniki drażniące, które do tego zezłośliwienia mogą prowadzić – usuwa się.

Usuwanie znamion barwnikowych

 

Pieprzyki na ciele generalnie eliminuje się przez cięcie chirurgiczne. Obok tego praktykuje się usuwanie pieprzyków laserem. Do metod rzadszych należą kriochirurgia oraz elektrokoagulacja. Usuwanie znamion barwnikowych powinno być poprzedzone konsultacją z lekarzem. Wówczas dermatolog zbada pieprzyka za pomocą dermatoskopu i potwierdzi lub wykluczy jego złośliwość. Warto bowiem kwalifikację znamienia do zabiegu pozostawić specjaliście.

Chirurgiczne wycięcie pieprzyka to zdecydowanie dominująca droga postępowania w tym przypadku. Mimo inwazyjności zabiegu i skutków ubocznych w postaci blizn umożliwia on wykonanie badania histopatologicznego wyciętej zmiany i upewnienia się, czy nie była ona złośliwa. Taka opcja jest niemożliwa przy laseroterapii czy kriochirurgii, gdyż nie praktykuje się pobierania wycinków do badania ze względu na niebezpieczeństwo ich zezłośliwienia wskutek drażnienia.

 

Opis zabiegu

W przypadku znamion głębokich (np. owłosionych, gdzie głęboko położone mieszki włosowe mogą zawierać melanocyty) chirurg stosuje tzw. wyciecie wrzecionowate. Prowadzi się je wzdłuż linii Langera (napięcia skóry), z 1-milimetrowym marginesem zdrowej tkanki oraz z pełną grubością skóry i finalnym zszyciem ubytku. Szwy usuwa się w ciągu 5-7 dni, a uzyskany materiał kieruje na badanie histopatologiczne (wynik do 2 tygodni). Zabieg poprzedza też wykonanie znieczulenia miejscowego 1-2% lignokainy. Powierzchniowa lokalizacja – tj. do warstwy brodawkowatej skóry właściwej – pozwala wykorzystać styczne usuwanie pieprzyków, czyli bez pełnej grubości skóry. Dzięki temu powstałe po zabiegu blizny są płaskie, a przez to bardziej estetyczne.

Pacjentom oferuje się także nieinwazyjne usuwanie znamion barwnikowych za pomocą lasera CO2. W tej metodzie kilkadziesiąt wiązek lasera dociera w głąb skóry właściwej i uszkadza komórki pieprzyka. Następuje wtedy odparowanie zmiany bez jej zwęglenia, a zjawisko koagulacji, czyli zlepienia się tkanek, pozwala uniknąć krwawienia i znacznych blizn. Jednak wśród niektórych specjalistów funkcjonuje opinia, że zezłośliwienie znamienia może być pokłosiem drażnienia tkanki melanocytarnej wiązką lasera.

Zdecydowanie mniej popularnymi sposoby na usuwanie pieprzyków są elektrokoagulacja i kriochirurgia. Pierwsza do niszczenia tkanek znamienia wykorzystuje prąd o wysokim natężeniu. Druga – ciekły azot, który zamraża naczynia tętnicze i żylne pieprzyka, dzięki czemu tkanka zmieniona chorobowo może oddzielić się od zdrowej bez pozostawienia blizny.

 

Wskazania

Wycinanie pieprzyków stosuje się przede wszystkim ze względów zdrowotnych, ale też funkcjonalnych, dopiero potem – estetycznych.

Wskazaniami medycznymi do zabiegu są:

  • zauważalne zmiany w obrębie istniejącego znamienia (rozrost, świąd, krwawienie czy łuszczenie się zmiany; nieregularny brzeg, niejednolita barwa, uwypuklenie, znaczna metamorfoza);
  • nowo powstałe oraz szybko powiększające się i zmieniające zmiany.

Usuwanie pieprzyków ze względów funkcjonalnych obejmuje:

  • położenie w miejscach zgięciowych;
  • położenie w miejscach narażonych na drażnienie odzieżą;
  • lokalizacja w miejscach odsłoniętych – ryzyko podrażnienia promieniowaniem UV;
  • lokalizacja na dłoni – ryzyko podrażnienia w trakcie wykonywania czynności manualnych;
  • lokalizacja na stopie – ryzyko podrażnienia wskutek noszenia obuwia;
  • lokalizacja w okolicach piersi – ryzyko podrażnienia bielizną.

Usuwanie znamion barwnikowych ze względów estetycznych praktykuje się, gdy u danej osoby występują:

  • pieprzyki na twarzy lub w innym, widocznym miejscu, które mogą deprymować pacjenta.

Niezależnie od metody cięcia, zaleca się, by pacjent chronił ranę przepuszczającym powietrze opatrunkiem przez ok. 2 tygodnie. Równie ważne jest unikanie nakładania kosmetyków w obszarze pozabiegowym nieprzemywanie rany, a także ochrona powstałej blizny przed promieniowaniem słonecznym przez co najmniej pół roku.

Przeciwwskazania

Usuwanie pieprzyków bywa niemożliwe, gdy:

  • w obrębie miejsca, gdzie znajduje się znamię, występuje zakażenie bakteryjne, wirusowe bądź grzybiczne (zabieg należy poprzedzić wyleczeniem infekcji, by nie narażać pacjenta na zakażenie ogólnoustrojowe i złe gojenie się rany);
  • skóra pacjenta wykazuje skłonność do tworzenia się bliznowców i blizn przerosłych;
  • pacjent to kobieta w ciąży bądź w trakcie karmienia piersią.

W przypadku laseroterapii zabieg odradza się też osobom z zaburzeniami krążenia i krzepnięcia krwi, a krioterapię – osobom z pokrzywką lub rumieniem z zimna.

 

Objawy niepożądane

Jeśli u pacjenta przeprowadza się usuwanie pieprzyków laserem CO2, na skórze poddawanej zabiegowi może uwidocznić się rumień i obrzęk, a wszystkiemu towarzyszyć ból. Bywa też, że na ciele pozostają trwałe przebarwienia i odbarwienia skóry. Kriochirurgia dodatkowo może skutkować odczynem pęcherzowym, a elektrokoagulacja – blizenki zanikowe lub przerosłe. Natomiast chirurgiczne wycięcie pieprzyka pociąga za sobą powstanie blizny, czego pacjent powinien być świadom od samego początku. Tylko niekiedy dochodzi do wtórnych infekcji w obrębie rany powstałej po wykonanym cięciu.

Częstotliwość zabiegów

Cięcie chirurgiczne to w zasadzie pojedynczy zabieg. Ryzyko odrostu znamienia niesie ze sobą jedynie styczne usuwanie znamion barwnikowych. Zdarza się to u ok. 10% pacjentów leczonych tą metodą. Jeśli dojdzie do takiej sytuacji, chirurg powinien wykonać ponowne ścięcie styczne pieprzyka lub wycięcie go z pełną grubością skóry wraz z przeprowadzeniem badania histologicznego – koniecznie z adnotacją o pierwszym zabiegu. Istnieje również alternatywa dla skalpela – mianowicie można pokusić się o wymrażanie znamienia.

Laseroterapii i elektrokoagulacji w przypadku pieprzyków z reguły również się nie powtarza. Jedynie krioterapia – zwłaszcza przy większych zmianach skórnych – wymaga serii zabiegów w ilości zależnej od typu pieprzyka.

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Znajdź specjalistę