Zdrowa i piękna skóra

Afty w jamie ustnej – jak leczyć?

Redakcja Dermatolog.pl, 27 września 2015

Jak leczyć afty w jamie ustnej?

Afty to bolesne owrzodzenia błony śluzowej w jamie ustnej. Najczęściej pojawiają się na wewnętrznych stronach policzków oraz warg, rzadziej – na języku lub podniebieniu. Zazwyczaj afty po kilku dniach ustępują samoistnie, ale niekiedy bywają objawem poważniejszej choroby.

Afty w jamie ustnej

Pojawiające się w jamie ustnej afty to dość często spotykana dolegliwość. Niewielkie, ale bardzo bolesne owrzodzenia najczęściej pojawiają się na wewnętrznych stronach policzków i warg, rzadziej – na języku lub podniebieniu. Pokryte są białym nalotem i otoczone rumieniowatym obrzeżem. Ich główną cechą charakterystyczną jest nawrotowość. Afty przeważnie po kilku dniach ustępują samoistnie (nawet bez stosowania jakichkolwiek leków), ale niekiedy bywają objawem towarzyszącym poważniejszym schorzeniom. Sprawdź, jakie są przyczyny tworzenia się aft, jak je leczyć oraz jak im zapobiegać.

Afty w jamie ustnej – przyczyny powstawania

Afty – ze względu na częstotliwość i liczbę występowania – dzieli się na małe i duże. Afty małe przeważnie występują pojedynczo, są nawrotowe i częściej pojawiają się u dorosłych niż u dzieci. Zazwyczaj zanikają samoistnie po kilku dniach, nie trzeba nawet stosować żadnych leków. Ich główną przyczyną jest nieodpowiednia higiena jamy ustnej, czyli niewłaściwe mycie zębów i jamy ustnej, jedzenie brudnymi sztućcami, spożywanie nieumytych owoców i warzyw, a także kłopotliwe nawyki, jak np. obgryzanie paznokci. Do powstawania małych aft przyczyniają się również choroby zębów (np. próchnica, kamień nazębny), urazy mechaniczne jamy ustnej (przygryzienia, ukłucia), alergie, przyjmowanie silnych antybiotyków czy noszenie źle dopasowanej protezy. Warto pamiętać, że tworzenie się małych aft to również kwestia predyspozycji genetycznych – jeśli owrzodzenia te pojawiały się u rodziców, na 90% schorzenie to dotknie także dzieci.

Z kolei duże afty pojawiają się w większej liczbie, utrzymują się nawet przez 3-4 tygodnie i wymagają leczenia. Niekiedy objawiają się bardzo głębokim owrzodzeniem błony śluzowej jamy ustnej, które po wygojeniu pozostawia blizny. Przyczyny powstawania dużych aft są bardziej złożone. Zalicza się do nich przede wszystkim niedobór kluczowych dla zdrowa organizmu substancji, takich jak kwas foliowy, żelazo czy witamina B12. Ich pojawianiu się sprzyjają ponadto zaburzenia autoimmunologiczne oraz hormonalne. Afty duże mogą być również objawem poważniejszych chorób, jak np. zapalenia zatok, celiakii, choroby migdałków lub refluksowej, niezdiagnozowanej infekcji grzybiczej lub choroby Leśniowskiego-Crohna. Jeśli więc zauważymy u siebie kilka aft, które utrzymują się przez wiele tygodni, warto udać się do lekarza.

Metody leczenia aft

W większości przypadków afty zanikają samoistnie w okresie kilku-kilkunastu dni. Jeśli zmiany nas niepokoją, warto udać się do lekarza, który postawi diagnozę i dobierze odpowiednie metody leczenia. Diagnostyka aft zazwyczaj ogranicza się do zwykłego badania wzrokowego, jednak niekiedy lekarz może zlecić np. badanie posiewowe, które wykluczy zakażenie wirusem opryszczki lub wtórne zakażenie bakteryjne.

Leczenie aft polega przede wszystkim na stosowaniu środków przyspieszających gojenie oraz przeciwbólowych, najczęściej w postaci maści i kremów. Dodatkowo, dermatolog lub lekarz pierwszego kontaktu mogą zlecić aplikację maści odkażających oraz specjalistycznych płukanek. Afty duże niekiedy wymagają nieco bardziej skomplikowanej terapii, w którą włącza się antybiotyki i sterydy.

Uwaga! W trakcie leczenia należy zrezygnować ze spożywania napojów i potraw, które mogłyby dodatkowo podrażnić jamę ustną. Zalicza się do nich cytrusy, czekoladę, alkohol, potrawy i napoje gorące, pikantne, mocno słone i mocno przyprawione.

Domowe sposoby na afty

Jeśli afty pojawiają się u nas sporadycznie, wizyta u lekarza nie jest koniecznością – z bolesnym owrzodzeniem z powodzeniem rozprawią się sprawdzone, domowe sposoby. Przede wszystkim aftę należy kilka razy dziennie odkażać wodą utlenioną (w żadnym wypadku spirytusem) i płukać jamę ustną wywarem z wody różanej, nagietka, szałwii, liści maliny, rumianki czy łopianu lekarskiego. Zioła te mają działanie przeciwbólowe, bakteriobójcze i zmniejszają stan zapalny. W domowym leczeniu aft przydatna bywa również zwykła, czarna herbata – zawarta w niej teina wysusza owrzodzenia i zmniejsza ból. Dlatego też warto trzy razy dziennie przykładać do afty świeżo zaparzoną i wystudzoną torebkę czarnej herbaty. Działanie odkażające mają także pasty, które robi się z wody i sody oczyszczonej lub proszku do pieczenia. Powstałą w ten sposób maść należy delikatnie wsmarować w aftę. Oczywiście zawsze można skorzystać również z szerokiej oferty dostępnych w aptekach leków bez recepty.

Czy aftom da się zapobiegać?

Bardzo ważnym aspektem zapobiegania aft jest właściwa dieta. Istnieje bowiem pewna grupa produktów – np. cytrusy, pomidory, truskawki, papryka, czekolada, owoce morza, pszenica, żyto, jęczmień – których spożywanie sprzyja tworzeniu się owrzodzeń. Dlatego warto po kolei eliminować je z menu, aby sprawdzić, jak zareaguje na to organizm. Aby uniknąć tworzenia się aft, należy natomiast spożywać produkty bogate w witaminy A, B i E, jogurty, drożdże, czosnek, cebulę, fasolę, a także pić napary z żeń-szenia, miłorzębu japońskiego oraz olej z wątroby rekina.

Oczywiście nie należy zapominać o właściwej pielęgnacji jamy ustnej. Trzeba dbać o higienę zębów, leczyć próchnicę i usuwać kamień nazębny, stosować miękkie szczoteczki, które nie wywołują podrażnień. Warto zrezygnować z past, które zawierają w swoim składzie siarczan sodowo-laurynowy (SLS), będący czynnikiem sprzyjającym powstawaniu aft. Zaleca się także odpowiednio częste kontrolne wizyty u stomatologa.

Pamiętajmy również, że powodem tworzenia się aft bywa przewlekłe zmęczenie, ogólne osłabienie organizmu i stres. Dlatego śpijmy co najmniej siedem godzin na dobę, dbajmy o odporność i odpowiednią dawkę ruchu, a jeśli jest taka potrzeba – skorzystajmy z zajęć, które pomagają uwolnić się od stresu, np. ćwiczeń jogi czy warsztatów antystresowych. Pozwoli to nie tylko zapobiegać aftom, ale zapewni nam dobrą formę i zdrowie na długie lata.

Powiązane artykuły

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.