Zdrowa i piękna skóra

AZS – atopowe zapalenie skóry

Redakcja Dermatolog.pl, 23 marca 2015

Atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest dolegliwością, na którą cierpi około 20 procent całej populacji. Do dziś jednoznacznie nie stwierdzono, czy odpowiadają za to przyczyny genetyczne czy też AZS stanowi defekt nabyty na skutek stałego kontaktu z czynnikami drażniącymi. Czym charakteryzuje się skóra osoby z taką przypadłością i jak skutecznie z nią sobie radzić?

AZS atopowe zapalenie skóry

Charakterystyka skóry atopowej

Skórę osoby z atopią można porównać do sita. Wierzchnia warstwa naskórka nie wytwarza prawidłowego tłuszczu naskórkowego, więc bez trudu przenikają przez nią substancje drażniące, bakterie i alergeny. Prowadzi to do takich objawów, jak suchość, zaczerwienienie, łuszczenie się i swędzenie skóry. Może dochodzić również do pogrubienia naskórka, który usiłuje mechanicznie bronić się przed czynnikami zewnętrznymi. Atopowemu zapaleniu skóry często towarzyszy katar sienny (sezonowy lub przewlekły), astma oskrzelowa czy alergiczne zapalenie spojówek. Dzieje się tak, gdyż AZS jest zwykle manifestacją choroby alergicznej, która dotyka cały organizm.

Trzy fazy rozwoju AZS

AZS ma charakter postępujący i często rozpoczyna się już w okresie dzieciństwa, chociaż nierzadko objawy pojawiają się dopiero w wieku dorosłym. W poszczególnych fazach rozwoju choroby dochodzi do rozprzestrzeniania się zmian skórnych, czemu mogą towarzyszyć inne reakcje alergiczne niezwiązane bezpośrednio ze skórą. Najczęściej proces ten przebiega w następującej kolejności:

  • Faza niemowlęca (do drugiego roku życia) – cechy charakterystyczne to zmiany wysiękowe i strupy na twarzy, owłosionej skórze głowy, kończynach i tułowiu.
  • Faza dziecięca (od drugiego do dwunastego roku życia) – występują wówczas zmiany na zgięciach łokciowych i podkolanowych, karku i nadgarstkach. Pojawić może się również łupież białawy i złuszczające zapalenie czerwieni wargowej z pęknięciami w kącikach ust.
  • Faza młodzieżowa / faza osób dorosłych (po dwunastym roku życia) – oprócz lokalizacji zmian z fazy dziecięcej, pojawiają się one również na powierzchni grzbietowej rąk. Dojść może także do pogrubienia skóry, na której występują bruzdy.

Pielęgnacja skóry atopowej

Pielęgnacja skóry z AZS powinna polegać przede wszystkim na jej systematycznym natłuszczaniu i nawilżaniu.  Jest wskazane, aby takie zabiegi powtarzać nawet kilka razy dziennie. Wybór odpowiednich kosmetyków stanowi kwestię bardzo indywidualną. Jest on uzależniony od wrażliwości skóry czy stopnia zmian chorobowych. Preparaty do skóry atopowej mają najczęściej postać kremów, emulsji i płynów do kąpieli. W swoim składzie mogą zawierać ceramidy, mocznik i emolienty (substancje natłuszczające, które redukują uczucie swędzenia, chronią przed nadmierną utratą wody i odbudowują naturalną warstwę ochronną naskórka).  Unikać należy kosmetyków, które zawierają substancje zapachowe, gdyż mogą one zaostrzać stany zapalne skóry.

W wielu przypadkach (zwłaszcza u dzieci) duże znaczenie ma też dieta. Dieta przy AZS jest indywidualnie dobierana – dieta eleminacyjna. Odnotowano też pozytywny wpływ diety bogatej w nienasycone kwasy tłuszczowe, zwłaszcza OMEGA 6, które są zawarte np. w oleju z ogórecznika.

O czym pamiętać podczas kąpieli?

Kluczową rolę w pielęgnacji skóry dotkniętej AZS, stanowi kąpiel. Przyspiesza ona procesy gojenia się,  łagodzi świąd i zwiększa chłonność naskórka na preparaty natłuszczające. Temperatura wody nie powinna przekraczać 36°C. Można dodawać do niej preparaty nawilżające i natłuszczające skórę. Kąpiel powinna trwać około 10-15 minut. Zbyt długie przebywanie w wodzie może powodować wysuszanie skóry. Bezpośrednio po zakończeniu kąpieli należy zaaplikować preparat pielęgnacyjny. Ważne, aby zrobić to w czasie nie dłuższym niż kilka minut. W innym razie woda szybko odparuje, co dodatkowo pozbawi nas niezbędnego nawilżenia.

Przydatne porady

  • Należy unikać bezpośredniego kontaktu skóry z tkaninami syntetycznymi i wełną. Najlepiej sprawdzą się ubrania bawełniane.
  • Odzież i pościel należy prać w płatkach mydlanych lub specjalnych proszkach przeznaczonych dla alergików.
  • Zrezygnować należy ze spożywania owoców cytrusowych, jak też trzeba obserwować swoje reakcje na inne pokarmy.
  • Do minimum powinno się ograniczyć czas przebywania w miejscach, w których istnieje ryzyko bezpośredniego kontaktu z dymem tytoniowym.
  • Warto unikać pomieszczeń klimatyzowanych.
  • Należy zrezygnować z kąpieli w basenach z chlorowaną wodą.

Leczenie skóry atopowej jest niestety trudne, żmudne i wymaga od chorego sporej dyscypliny. Jest to choroba nieuleczalna, jednak skutecznie można ją zaleczyć. Jeżeli zadbamy o właściwą pielęgnację i będziemy przestrzegać zaleceń lekarza, skóra ze skłonnością do atopii nie powinna w większym stopniu zakłócać nam codziennego funkcjonowania.

Powiązane artykuły

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.