Zdrowa i piękna skóra

Czerniak: jak się przed nim chronić?

Redakcja Dermatolog.pl, 13 listopada 2014

Czym jest czerniak

Czerniak to nowotwór skóry, który powstaje w obrębie komórek barwnikowych. Choć jest to bardzo złośliwa postać nowotworu, wcześnie wykryty może być całkowicie wyleczony. Przeważnie pojawia się na skórze, lecz może także rozwinąć się w rejonie błon śluzowych czy na gałce ocznej.

czerniak

Przyczyny czerniaka

Przyczyny powstawania czerniaka nie zostały do końca wyjaśnione. Wpływ na to mogą mieć zarówno czynniki środowiskowe, jak i genetyczne. Do tych pierwszych zalicza się krótka, lecz nazbyt intensywna ekspozycja na światło słoneczne, poparzenia słoneczne (zwłaszcza w dzieciństwie) czy zmiany melanocytowe. W połączeniu z tego typu znamieniem rozwija się około 30–40 % czerniaków. Coraz częściej za przyczynę występowania czerniaka uznaje się także niesłoneczne źródła promieniowania UV. Związane jest to gównie ze stale rosnącą popularnością urządzeń emitujących UVA oraz regularną ekspozycją na sztuczne źródła promieniowania, z jakimi mamy do czynienia na solariach.

Jeżeli chodzi natomiast o czynniki genetyczne zgodnie ze statystykami są one źródłem około 10% czerniaków. Dlatego najbliżsi członkowie rodziny osób u których został wykryty czerniak, powinni pozostawać pod stałą kontrolą dermatoskopową.

Objawy nowotworu

Wyróżnia się kilka podstawowych podtypów czerniaka.Najczęściej mamy do czynienia z nowotworem powierzchownym, który powstaje przeważnie ze znamion barwnikowych.

Za najcięższą postać czerniaka uznaje się jednak czerniaka guzkowego, który dotyczy około 10–30% przypadków. Nieco rzadziej spotyka się plamę soczewicowatą złośliwą, która może rozwijać się u osób w podeszłym wieku i obejmuje głównie obszary twarzy i szyi. Inne podtypy to czerniak akralny, który występuje na stopach i dłoniach oraz czerniak bezbarwnikowy, który często objawia się on różowoczerwoną, stopniowo powiększającą się grudką.

Późno wykryty czerniak dawać może przerzuty drogą naczyń limfatycznych do węzłów chłonnych, natomiast drogą naczyń krwionośnych do kości, mózgu, wątroby i płuc.

Sposoby leczenia

Ryzyko i czas pojawienia się przerzutów czerniaka są uzależnione od grubości guza pierwotnego. Jeżeli jest on mniejszy niż 1,5 mm do rozwoju przerzutów przeważnie dochodzi w przeciągu 3 lat, gdy natomiast grubość jest większa niż 4 mm, przerzuty mogą pojawić się w ciągu 10 miesięcy. Gdy na skutek badania histopatologicznego dojdzie do potwierdzenia czerniaka, kolejnym etapem jest decyzja o biopsji tzw. węzła wartowniczego. Kolejne etapy leczenia ustalane są indywidualnie do potrzeb pacjenta przez lekarza–onkologa. Coraz częściej czerniaka usiłuje się też leczyć poprzez wpływ na układ odpornościowy, gdyż jest to nowotwór immunogenny.

czerniak badanie

Jak zapobiegać?

By zmniejszyć ryzyko zachorowania, powinniśmy przestrzegać kilku zasad związanych z przebywaniem na słońcu:

  • Silnej ekspozycji na promieniowanie słoneczne należy unikać w godzinach południowych – od około godziny 10:00 do 15:00,
  • W szczególnie słoneczne dni starajmy się przebywać w cieniu,
  • Obowiązkowo stosujmy kremy z filtrami UVA oraz OVB,
  • Chrońmy się przed słońcem nakryciem głowy oraz odpowiednim ubraniem,
  • Sprawdzajmy czy leki, które zażywamy nie powodują przebarwień lub oparzeń na skutek kontaktu nie słońcem,
  • Chrońmy dzieci poniżej pierwszego roku życia przed bezpośrednim działaniem słońca.

Pamiętajmy też, aby natychmiast, gdy zauważymy na naszej skórze podejrzane znamiona, skontaktować się z lekarzem. Podstawą skutecznego leczenia czerniaka jest bowiem wczesne jego rozpoznanie i usunięcie zmiany.

Powiązane artykuły

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.