Zdrowa i piękna skóra

Czerniak – nowoczesne metody diagnozy i leczenia

Redakcja Dermatolog.pl, 27 sierpnia 2015

Co roku w Polsce czerniaka wykrywa się aż u 2,5 tys. osób.

Czerniak to jeden z najgroźniejszych nowotworów. Niestety, w przeważającej części przypadków choroba znajduje się już w zaawansowanym stadium rozwoju, daje przerzuty i jest trudna do wyleczenia. Współczesna medycyna oferuje jednak coraz nowocześniejsze metody diagnozy i leczenia czerniaka.

Szacuje się, że co roku zapada na czerniaka około 130 tys. osób na całym świecie. W Polsce każdego roku czerniak wykrywany jest u około 2,5 tys. osób. Połowa z nich umiera w ciągu dwunastu miesięcy od postawienia diagnozy. Dzieje się tak dlatego, że w większości przypadków czerniak jest odkrywany dopiero wtedy, gdy nowotwór znajduje się w zaawansowanej fazie rozwoju i jest trudny do wyleczenia, a dodatkowo pojawiają się już przerzuty, głównie do węzłów chłonnych. Niestety, profilaktyka czerniaka wciąż nie jest odpowiednio nagłaśniana, a co więcej – w mediach nadal króluje moda na opaleniznę, która ma być symbolem zmysłowości i seksapilu. Tymczasem częste opalanie się, zarówno na słońcu, jak i w solarium to główny – obok dziedziczenia – powód zachorowań na czerniaka. W takich przypadkach często nie pomagają nawet nowoczesne metody diagnozy i leczenia tej groźnej choroby.

Dermatoskopia – ważne badanie diagnostyczne

W przeciągu ostatnich lat diagnostyka czerniaka znacząco się rozwinęła, a na pierwsze miejsce wśród badań diagnostycznych wysunęła się dermatoskopia. – Obecnie potrafimy bardzo wcześnie rozpoznawać czerniaka. Podstawą diagnostyki jest dermatoskopia, stosunkowo młoda dziedzina badawcza, umożliwiająca dokładną obserwację całego ciała i znajdujących się na nich znamion, a także wczesne wykrycie nowotworu. To bardzo ważne, gdyż wczesne usunięcie czerniaka daje duże szanse na całkowite wyleczenie – mówi prof. dr hab. n. med. Andrzej Kaszuba, dermatolog.

Na czym polega badanie dermatoskopowe? Lekarz przykłada do poszczególnych partii ciała dermatoskop, czyli urządzenie będące połączeniem lupy i lampy, dające bardzo dokładny, obraz występujących na ciele znamion, brodawek i pieprzyków. Po obserwacji dermatolog może stwierdzić, czy mają one charakter barwnikowy, a jeśli tak, to czy są łagodne, podejrzane lub złośliwe. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, pacjent otrzymuje skierowanie na biopsję, czyli pobranie fragmentu zmiany i jej obserwację mikroskopową.

Badanie dermatoskopowe jest też podstawą profilaktyki czerniaka. Powinien się na nie zgłosić każdy pacjent, który zauważył u siebie podejrzane zmiany skórne. Zalicza się do nich pieprzyki czy znamiona, które pojawiły się nagle albo bardzo szybko urosły, krwawią, bolą lub swędzą, mają asymetryczny kształt i dziwny kolor. Profilaktycznie badanie dermatoskopowe należy wykonywać raz do roku. Osoby bardziej narażone na czerniaka (te, u których w rodzinie występowały zachorowania lub o bardzo jasnych oczach, włosach i skórze) muszą jednak zgłaszać się w tym celu do lekarza dwa razy do roku. Warto pamiętać, że badanie dermatoskopowe jest zupełnie bezbolesne i nieinwazyjne, nie ma także żadnych przeciwwskazań do jego wykonywania.

Terapia fotodynamiczna – nowość w walce z rakiem

Jednym z największych osiągnięć współczesnej medycyny są nowoczesne, nieinwazyjne metody leczenia nowotworów skóry we wczesnej fazie rozwoju. Wymienić tu należy przede wszystkim terapię fotodynamiczną, która jest powszechnie stosowania m.in. w Australii i Stanach Zjednoczonych, gdzie nowotwory skóry to bardzo poważny problem – mówi prof. dr hab. n. med. Andrzej Kaszuba, dermatolog. W Polsce, niestety, terapia fotodynamiczna wciąż nie jest metodą powszechną. Wykonuje się ją raczej w prywatnych gabinetach i klinikach.

Terapia fotodynamiczna może mieć charakter zarówno diagnostyczny, jak i leczniczy. W obu przypadkach zabieg zaczyna się tak samo. Na zmienioną chorobowo skórę nanosi się specjalny fotouczulacz w formie maści, który kumuluje się w tkance nowotworowej. Pozostaje ona na skórze przez około trzy godziny. W przypadku diagnostyki, po tym czasie chora skóra oświetlona niebieskim światłem barwi się na różowo, czerwono lub pomarańczowo. Dzięki temu, można obejrzeć całą powierzchnię skóry zaatakowaną nowotworem. Z kolei w przypadku leczenia, zaobserwowane zmiany naświetla się światłem o długości 632 nm, które wnika w głąb skóry i niszczy skupiska komórek rakowych. W zależności od stopnia zaawansowania nowotworu, zabieg ten powtarza się kilka razy.

W oczach wielu specjalistów, terapia fotodynamiczna jest metodą obiecującą, ale wciąż kontrowersyjną. Dzieje się tak dlatego, że nadal nie ma ujednoliconych standardów jej przeprowadzania, a oceny skuteczności są różne, w zależności od warunków, w jakich wykonywano zbieg. Zwolennicy terapii fotodynamicznej zwracają uwagę, że przynosi dobry efekt kosmetyczny, jest bezpieczna i ma o wiele mniej skutków ubocznych od chemioterapii, zaś jej przeciwnicy krytykują wysoki koszt sprzętu i fotouczulaczy, dość dużą bolesność podczas naświetlania oraz konieczność stosowania specjalistycznych opatrunków okluzyjnych po zabiegu. Dlatego też, częściej niż do leczenia nowotworów, terapię fotodynamiczną stosuje się w dermatologii, np. przy leczeniu trądziku, liszaja, łuszczycy czy łysienia.

Powiązane artykuły

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.