Zdrowa i piękna skóra

Czerniak w liczbach

Redakcja Dermatolog.pl, 1 października 2015

Czerniak to jeden z najbardziej niebezpiecznych nowotworów skóry. Dzieje się tak dlatego, że choroba ta jest przeważnie wykrywana dość późno, a ponadto charakteryzuje się dużą liczbą przerzutów oraz wysoką odpornością na leczenie. Pomimo licznych akcji profilaktycznych, lekarze alarmują, że liczba zachorowań na czerniaka w ostatnich latach dynamicznie wzrosła.

Czerniak w liczbach

Czerniak to typ nowotworu wywodzący się z melanocytów, czyli komórek barwnikowych skóry. Może również zaatakować gałkę oczną oraz błony śluzowe. Czerniak najczęściej rozwija się na podłożu już istniejących na ciele znamion lub pieprzyków, lecz może również pojawić się na skórze niezmienionej. Lekarze twierdzą, że jest to jeden z najbardziej niebezpiecznych rodzajów nowotworów. Dlaczego się tak dzieje? Głównym powodem jest fakt, że większość przypadków diagnozuje się już w zaawansowanej fazie rozwoju choroby. Co więcej, czerniak jest bardzo odporny na leczenie oraz zazwyczaj daje szybkie i liczne przerzuty. Niestety, mimo licznych akcji profilaktycznych i edukacyjnych liczba zachorowań na czerniaka dynamicznie rośnie. Badania wykazały, że w latach 1982-2002 w Polsce liczba zachorowań na ten typ nowotworu wzrosła blisko 3-krotnie.

 

Czerniak – statystyki

  • Co roku na całym świecie diagnozuje się około 130 tys. nowych przypadków czerniaka, w Polsce jest to około 2,5 tys. zachorowań rocznie.
  • Najwyższą zachorowalność na czerniaka notuje się w Australii – 29 przypadków na 100 tys. osób.
  • Liczne przypadki czerniaka notuje się również w Nowej Zelandii, Stanach Zjednoczonych oraz bogatych krajach europejskich (Szwajcaria, Szwecja, Niemcy).
  • Czerniak stanowi 5-7% nowotworów złośliwych skóry u człowieka i odpowiada za 80% zgonów wśród osób chorych na raka skóry.
  • Szczyt zachorowań na czerniaka przypada u osób w wieku 70-80 lat, zachorowania przed 40. rokiem życia należą do rzadkości.
  • 40% przypadków czerniaka wykrywają lekarze pierwszego kontaktu podczas przeprowadzania innych badań.
  • Blisko 60% przypadków jest wykrywanych wczesną jesienią – po powrotach z wakacji i okresie silnego nasłonecznienia skóry.
  • Zachorowalność na czerniaka skóry w ciągu ostatnich trzydziestu lat dynamicznie wzrosła – zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn współczynnik zachorowalności wzrósł blisko 3-krotnie.
  • 70% wszystkich czerniaków to czerniak powierzchowny – powstaje na podłożu już istniejących znamion, najczęściej występuje na tułowiu (u mężczyzn) lub na nogach i błonach śluzowych (u kobiet).
  • 10-20% wykrywanych co roku przypadków czerniaka to czerniak guzowaty – odmiana najgorzej rokująca, z licznymi przerzutami, częściej występująca u mężczyzn.
  • Jeżeli grubość zmiany nie przekracza 0,75 mm, szanse na przeżycie wynoszą blisko 100%.
  • Umieralność na czerniaka w Polsce wynosi 1,5 na 100 tys. kobiet i 2 na 100 tys. mężczyzn.
  • Czerniak powoduje około 1,4% zgonów nowotworowych u mężczyzn oraz 1,2% zgonów nowotworowych u kobiet.
  • W Polsce współczynnik przeżycia u osób chorujących na czerniaka wynosi około 70%, podczas gdy w krajach Europy Zachodniej współczynnik ten sięga 90%.

 

Wczesna diagnostyka to podstawa!

Na czerniaka narażone są przede wszystkim osoby o tzw. nordyckim fenotypie urody, czyli o bardzo jasnej cerze i oczach oraz blond lub rudych włosach. Czerniak jest także chorobą dziedziczną – ryzyko zachorowania znacząco wzrasta, jeśli został on zdiagnozowany u osób z najbliższej rodziny. Dlatego też kluczową rolę w zapobieganiu chorobie odgrywa wczesna diagnostyka. Do lekarza należy zgłosić się z każdym znamieniem lub pieprzykiem, który pojawił się nagle albo bardzo szybko urósł, ma nieregularny kształt, nietypową barwę, swędzi, boli lub krwawi. Co najmniej raz do roku warto wybrać się do dermatologa na badanie dermatoskopowe, polegające na uważnej obserwacji znajdujących się na ciele znamion za pomocą specjalistycznego urządzenia. Osoby z wyższej grupy ryzyka powinny zgłaszać się na takie badanie dwa razy do roku.

 

Ostrożnie ze słońcem

Badania udowodniły, że czerniak jest ściśle powiązany z nadmierną ekspozycją skóry na słońce. Chorobie tej sprzyjają zwłaszcza długie godziny opalania – czy to na słońcu, czy to w solarium. Dlatego też należy bezwzględnie chronić ciało przed niekorzystnym działaniem promieni słonecznych. Podstawą jest stosowanie kremów z filtrami przeciwsłonecznymi oraz unikanie przebywania na słońcu między 11:00 a 16:00, gdy promieniowanie jest najsilniejsze. Ponadto, należy nosić letnie czapeczki i kapelusze oraz nigdy nie zasypiać na słońcu.

Powiązane artykuły

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.