Zdrowa i piękna skóra

Dieta przy AZS – wpływ na przebieg choroby

Redakcja Dermatolog.pl, 2 lutego 2018

Dieta przy AZS – jej wpływ na przebieg choroby

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła zapalna choroba skóry stwierdzana u 1-3% dorosłych i aż u 10-15% dzieci. Atopia wynika z reakcji alergicznej wywołanej najczęściej substancjami wziewnymi oraz pokarmowymi. AZS przede wszystkim jest uwarunkowane genetycznie, co potwierdzają badania analizujące występowanie tego schorzenia u bliźniąt jednojajowych. Jednak w ostatnich latach zaczęto intensywnie rozważać zagadnienie dotyczące wpływu diety na AZS. Wnioski okazały się zaskakujące – dieta osób chorych bez wątpienia wpływa na przebieg i ciężkość zaostrzeń atopowego zapalenia skóry.

Dieta przy AZS

Atopowe zapalenie skóry rozpoczyna się zazwyczaj już w dzieciństwie. Charakteryzuje się licznymi rumieniowymi zmianami wypryskowymi zlokalizowanymi głównie na zgięciach łokciowych i kolanowych, twarzy oraz na szyi. Naskórek w przebiegu AZS jest zgrubiały i ma tendencję do lichenizacji.

 

Alergia na pokarmy a wiek

Zasadniczo wyróżnia się trzy fazy AZS:

  • niemowlęcą
  • dziecięcą
  • młodzieżową i osób dorosłych

AZS zwykle ujawnia się poniżej 7 roku życia, a największym ryzykiem skórnej manifestacji alergii na pokarmy obarczone są niemowlęta. Zasadniczy, negatywny wpływ na przebieg AZS u małych dzieci ma dieta oparta na mleku krowim i jego przetworach (nietolerancja białek mleka krowiego). Nieco rzadziej wyprysk pojawia się po spożyciu jaj kurzych, orzechów, soi, pszenicy oraz ryb.

Objawy kliniczne AZS wywołanego błędem dietetycznym zmieniają się wraz z wiekiem. Tzw. marsz alergiczny sprawia, że nieprawidłowa dieta w największym stopniu zaostrza atopowe zmiany skórne u dzieci i niemowląt.

Natomiast w wieku dorosłym wpływ diety na przebieg AZS jest wyraźnie mniejszy.

 

Inne objawy skórne alergii pokarmowej

Sposób odżywiania odgrywa ważną rolę w różnego typu schorzeniach dermatologicznych. Jednak wbrew obiegowym opiniom w rozwoju AZS nadwrażliwość pokarmowa odgrywa rolę tylko u 10-15% chorych. Innymi, równie często występującymi objawami alergii pokarmowej są ostra lub przewlekła pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy dotyczący głównie jamy ustnej, języka oraz warg.

 

Wpływ diety eliminacyjnej na AZS

Dieta eliminacyjna polega na wyłączeniu z jadłospisu pokarmów będących źródłem alergenów. Ograniczenie ekspozycji np. na białka mleka krowiego czy orzechy ma największe znaczenie w przypadku atopowego zapalenia skóry u dzieci.

W praktyce najczęściej stosowane diety to:

  • Dieta bez białek mleka krowiego i/lub laktozy
  • Dieta bezglutenowa (dieta wykluczająca pszenicę, jęczmień, żyto oraz owies)
  • Dieta bezjajeczna (najczęściej uczula białko jaja kurzego)
  • Dieta pozbawiona produktów wysokoprzetworzonych i fast food (potwierdzono, że pokarmy fast food spożywane 3 razy w tygodniu wywołują istotne zaostrzenie AZS)
  • Skojarzenie różnych typów diet eliminacyjnych

Pokarmy należy eliminować opierając się na wywiadzie lekarskim połączonym z testami alergicznymi. Po początkowej fazie diety eliminacyjnej zaleca się stopniowe włączanie zabronionych produktów, co służy „odczuleniu” organizmu (reguła ta oczywiście nie dotyczy produktów fast food). Podczas powrotu do pierwotnie uczulającego składnika należy bacznie obserwować reakcję skóry, gdyż poważna nietolerancja pokarmowa np. celiakia może wymagać trwałej zmiany jadłospisu.

 

Wpływ suplementów diety na AZS

Ograniczony jadłospis spowodowany strachem przed zaostrzeniem choroby może spowodować niedobór wielu istotnych składników pokarmowych. Udowodniono, że suplementacja niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 ogranicza proces zapalny toczący się w skórze osób chorych na AZS. Doskonałym naturalnym źródłem NNKT są oleje roślinne (z wiesiołka, lniany) oraz tłuste ryby. W podobny sposób działa witamina D, która również jest ważnym regulatorem odpowiedzi immunologicznej. Zaleca się codzienne przyjmowanie 2000 j.m. witaminy D, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym. Kolejnym dobrze poznanym suplementem diety, który korzystnie wpływa na przebieg AZS jest witamina E. Posiada ona silne działanie zwalczające wolne rodniki oraz zmniejsza uczucie wysuszenia i swędzenia skóry. Jak dotąd nie stwierdzono skuteczności podawania wysokich dawek witaminy C.

 

Związek atopowego zapalenia skóry z alergią pokarmową jednoznacznie potwierdza, że odpowiednio dobrana dieta zmniejsza nasilenie zmian skórnych. Dietę eliminacyjną można jednak wprowadzać dopiero po wykonaniu testów alergicznych skorelowanych z obrazem klinicznym. Wszelkie niedobory dietetyczne należy korygować odpowiednio dobraną suplementacją. Na koniec warto zaznaczyć, że nie zaleca się stosowania diety eliminacyjnej u wszystkich dorosłych chorych z AZS, ponieważ jedynie 3,7% z nich cierpi na prawdziwą alergię pokarmową manifestującą się objawami skórnymi.

Napisz komentarz

Dodaj komentarz

Znajdź specjalistę

Znajdź dermatologa na skróty

Dermatolog to lekarz specjalista, który zajmuję się w leczeniem skóry, włosów oraz paznokci. Dermatologia to dziedzina medycyny, którą możemy podzielić na dermatologię leczniczą oraz estetyczną. Dermatologia lecznicza, jak sama nazwa wskazuje, skupia się na leczeniu chorób skóry takich jak afta, łuszczyca, czerniak, łysienie, trądzik różowaty, i wiele innych. 

Dermatologia estetyczna skupia się na poprawie kondycji skóry i spowolnieniu procesów starzenia. W dermatologii estetycznej stosuje się preparaty i zabiegi na usuwanie zmarszczek, usuwanie znamion, itp. Często leczenie chorób skóry, takich jak trądzik pospolity, wymaga też wykonania zabiegów estetycznych w celu usunięcia blizn potrądzikowych lub przebarwień skóry. 

Dermatolog specjalizujący się w leczeniu chorób skóry może jednocześnie być specjalistą dermatologii estetycznej lub szeroko pojętej medycyny estetycznej.  Dermatochirurgia zajmuje się usuwaniem chirurgicznym lub laserowym zmian skórnych takich jak różne rodzaje znamion – naskórkowe i melanocytowe, naczyniowe, łojowe i potowe -włókniaki, kurzajki, kaszaki, i inne.